Dieuwke Wynia schreef een boek over DWDD. 'Ik was de buffer, de bemiddelaar, de vertaler tussen Matthijs' grillen en de redactie'

In dit artikel:

Dieuwke Wynia, jarenlang de stuwende kracht achter De Wereld Draait Door (DWDD), heeft met haar nieuwe boek Je mist meer dan je ziet teruggepakt tegen de publieke veroordeling die haar na onderzoeken naar de omroepcultuur trof. Wynia was tot eind 2016 de eindredacteur die het programma en een vijftigkoppige redactie aanstuurde; zij en presentator Matthijs van Nieuwkerk vormden lange tijd het gezicht en de ruggengraat van wat decennialang het best bekeken praatprogramma op de Nederlandse televisie was. DWDD leverde miljoenen kijkers en advertentieopbrengsten op en kon carrières maken — maar dat succes ging gepaard met een giftige werksfeer die later door oud-medewerkers en een NPO-onderzoek werd aangekaart.

Na de onthullingen in de Volkskrant, toen het programma al van de buis was, spraken meer dan vijftig (oud-)collega’s anoniem over scheldpartijen, vernedering en intimidatie. Het NPO-rapport concludeerde dat er sprake was van pesten, fysieke intimidatie, seksisme en discriminatie. De nasleep was verstrekkend: vijftien jaar succes werden in één keer herijkt, DWDD viel weg uit jubilea en programmaverslagen, en Wynia zelf werd publiekelijk weggezet als medeplichtige van Van Nieuwkerk. Uitgevers die haar DWDD-boek eerst hadden geaccepteerd zegden plotseling af; Wynia voelde zich gecanceld en sprak van het ontnemen van haar mogelijkheid om haar kant te vertellen.

In Je mist meer dan je ziet doet Wynia juist dat: ze geeft een eigen reconstructie, noemt namen van leidinggevenden en collega’s die volgens haar wegkeken of beloften verbraken, en plaatst zichzelf niet onkritisch. Ze erkent verantwoordelijkheid — ze noemt zichzelf medeverantwoordelijk voor de slechte sfeer — maar vraagt om bredere context. Wynia schetst haar rol als de constante buffer tussen een charismatische, grillige presentator en een redactie die zij moest beschermen en aansturen. Ze laat zien hoe zij al jarenlang intern waarschuwde (ze refereert aan mails naar directieleden in 2009 en 2011) en hoe die zorgen niet structureel werden opgepakt. Volgens haar droeg de directie net zo goed verantwoordelijkheid: zij lieten het succes van de presentator prevaleren boven veiligheid en leiderschap in de organisatie.

Wynia beschrijft ook de dynamiek met Van Nieuwkerk: een nauwe, professionele samenwerking die door haar omschreven wordt als hecht maar niet vriendschappelijk; een relatie waarin zij veel zorg en politiek management voor zijn imago verrichtte. Spanningen over autonomie en prioriteiten leidden tot confrontaties — zij wilde spin-offs en vernieuwing, hij wilde primair de talkshow — en in haar boek reflecteert ze op hoe loyaliteit en het voortdurend managen van zijn grillen haar persoonlijk hebben uitgeput.

De persoonlijke tol is groot geweest. Sinds 2013 kampt Wynia met colitis ulcerosa; in 2018 escaleerde haar ziekte zodanig dat ze tijdelijk naar Zuid-Italië vluchtte, waar ze een veilige plek vond. Haar loopbaan raakte verstoord: na een periode als zelfstandig producent en jurdische strijd werd haar contract ontbonden en ze is momenteel niet in vaste dienst. Omdat reguliere uitgevers haar verhaal niet durfden publiceren, begon ze in 2025 met schrijven op Substack en wist daar duizenden abonnees te bereiken; uiteindelijk verscheen haar boek alsnog.

Wynia gebruikt de terugblik om bredere thema’s aan te snijden: de valkuilen voor vrouwen in leidinggevende posities, de dubbele standaard waar zij mee te maken kreeg en het gebrek aan effectief ingrijpen door mannelijke leidinggevenden en bestuurders. Ze vergelijkt de machtsdynamiek op DWDD met bekende voorbeelden van charismatisch leiderschap in het bedrijfsleven en stelt dat het fenomeen niet uniek was voor de omroep. Tegelijk confronteert ze zichzelf met haar eigen gedrag: ze erkent dat haar aanpak — hard knopen doorhakken, loyaliteit aan de presentator boven openheid naar de redactie — heeft bijgedragen aan een onveilige cultuur.

Tegenover de journalist benadrukt Wynia dat sommige van de ergste incidenten, zoals fysieke intimidatie die in de Volkskrant werden genoemd, pas na haar vertrek zouden zijn voorgevallen; Van Nieuwkerk heeft dergelijke aantijgingen altijd ontkend. Wynia vertelt ook dat ze probeerde mee te werken aan onderzoeken en dat zij zich soms door directies en commissies genegeerd voelde, terwijl zij jarenlang in de frontlinie stond.

Nu pendelt Wynia tussen Nederland en Puglia, leeft meer teruggetrokken en wil met haar boek een ander geluid laten horen: niet om te ontkennen dat er slachtoffers waren, maar om te wijzen op de systemische factoren achter wanbestuur en op de manier waarop vrouwelijke leiders vaak worden afgerekend. Ze hoopt dat jonge vrouwen leren van haar ervaringen over leidinggeven, loyaliteit en de prijs van het proberen te beheren van charismatisch, onbereikbaar leiderschap. Tegelijk is ze strijdbaar: wie haar wil aanvallen, zegt ze, zal dat merken — zij heeft niet veel meer te verliezen.