Dieselprijs richting record, 'gaat ons allemaal pijn doen'
In dit artikel:
Aanvallen op schepen in de Straat van Hormuz — waaronder recente aanvallen van Iran en een aanval op een olietanker voor de kust van Koeweit — hebben het scheepvaartverkeer in die belangrijke doorvaart praktisch lamgelegd. Daardoor kunnen vloeibaar gas uit Qatar, ruwe olie uit Saudi‑Arabië, diesel uit Koeweit en kerosine uit de Verenigde Arabische Emiraten voorlopig niet vrij naar Europa en Azië worden vervoerd, met directe prijsgevolgen voor weg-, binnenvaart- en luchtvaartbrandstof.
Nederland merkt de gevolgen vooral op de dieselmarkt: diesel aan de pomp steeg naar ongeveer €2,33 per liter, slechts zo’n vier cent onder het record van 2022. Diesel wordt in Nederland veel geïmporteerd; sinds de sancties tegen Rusland is de aanvoer uit het Midden‑Oosten sterk toegenomen — in 2023 zette die regio voor het eerst meer dan een half miljoen vaten diesel per dag richting Europa af. Binnenvaartschippers tanken gasolie bij bunkerstations en melden hamstergedrag en sterke prijsstijgingen: van €604 naar €799 per kuub (een plus van 32%). Aannemers geven hogere brandstofkosten door aan opdrachtgevers, en rederijen met contracten kunnen die kosten meestal doorberekenen, wat uiteindelijk consumenten kan raken.
Voor de luchtvaart schoot kerosineprijs in Noordwest‑Europa deze week met ruim 70% omhoog tot ongeveer $1.400 per ton, het hoogste niveau in vier jaar. Sommige maatschappijen hebben brandstofinkoop ver vooruit vastgelegd, waardoor de directe impact voor hen beperkt blijft, maar een aanhoudend hoge prijs kan vliegmaatschappijen en ticketprijzen op termijn treffen.
Internationaal reageren landen: China stopte de dieselexport en Myanmar gaat rantsoeneren. In Europa wordt gekeken naar het aanspreken van strategische voorraden; Nederland heeft eigen strategische dieselvoorraden voor circa tachtig dagen, plus nog eens ongeveer negentig dagen aan bedrijfsvorraden. Blijvende verstoring van de Straat van Hormuz zou echter breed economische pijn veroorzaken naarmate leveringen langer uitblijven.