'Diepzeeplannen Zwitsers-Nederlands bedrijf Allseas zijn in strijd met het internationaal recht'

In dit artikel:

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas wil metalen uit de internationale diepzeebodem winnen. Volgens André Nollkaemper, hoogleraar recht en duurzaamheid aan de UvA, zou dat in strijd zijn met het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS) — onder meer op grond van artikel 137 en 139 — omdat vergunningen voor commerciële diepzeemijnbouw via de Internationale Zeebodemautoriteit (Isa) moeten lopen. De Isa verstrekt nog geen vergunningen zolang er geen internationale regels zijn over milieubescherming en opbrengstverdeling; de diepzee geldt namelijk als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid.

Nollkaemper deed dit juridisch onderzoek in opdracht van Greenpeace Nederland en waarschuwt dat ook Nederland verplicht is op te treden tegen Nederlandse betrokkenheid bij onrechtmatige mijnbouw. Allseas is bij een Amerikaanse vergunningsaanvraag betrokken en was in 2022 het enige bedrijf dat al metaalrijke knollen uit de zeebodem won. De Amerikaanse regering onder leiding van Donald Trump dringt aan op snelle vergunningverlening volgens Amerikaanse wetgeving; de VS is geen lid van de Isa en ziet zichzelf vrij om zulke projecten toe te staan.

Nederland heeft volgens Nollkaemper nagelaten tijdig nationale wetgeving te maken die deelname aan diepzeemijnbouw zonder Isa-vergunning blokkeert. Daardoor ontbreken nu effectieve bestuurs- of strafrechtelijke instrumenten om Allseas te beboeten of te stoppen. Mogelijke stappen zijn nog: opnieuw overleg met Allseas, civiele procedures tegen het bedrijf of juridische acties door ngo’s zoals Greenpeace; ook kunnen andere staten procedures bij het Internationaal Zeerechttribunaal starten als Nederland niet optreedt.

Milieuorganisaties — waaronder Greenpeace, WNF Nederland en Stichting de Noordzee — roepen Nederland op een tijdelijk internationaal moratorium te steunen en sturen een brief aan het kabinet. Ze wijzen op de kwetsbaarheid van de diepzee (wetenschappers schatten dat veel soorten nog onbekend zijn) en willen wettelijke bescherming voordat commerciële exploitatie begint. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil niet ingaan op individuele bedrijven, maar zegt inhoudelijk overeen te stemmen met landen die om een moratorium hebben gevraagd en zal de geldende juridische kaders onderzoeken als Allseas zonder Isa-vergunning zou gaan mijnen.