Dieptepunt op dieptepunt, hoe kolonisten 'hun gang kunnen gaan' op de Westoever
In dit artikel:
Duizenden Israëlische nationalisten vierden gisteren de verovering en annexatie van Jeruzalem in 1967 met luidkeelse, racistische leuzen richting Palestijnen. Correspondent Pepijn Nagtzaam noemt het een verdere normalisering van vroeger extremistische geluiden, versterkt door het huidige kabinet. Extremistisch minister Itamar Ben Gvir bezocht de Tempelberg en riep vanaf de top: "De Tempelberg is in onze handen," een daad die gevoelig ligt omdat de berg onder Palestijns bestuur staat en moslims er vrijelijk bidden, terwijl Joden er slechts onder strikte voorwaarden mogen komen.
Sinds de aantreden van het kabinet-Netanyahu in 2022, en volgens Nagtzaam in versterkte mate sinds het begin van de oorlog met Hamas op 7 oktober 2023, is openlijk extremisme volgens hem steeds meer geaccepteerd. Die acceptatie vertaalt zich in toenemend geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever: leuzen over het doden van Arabieren worden steeds vaker omgezet in daden. VN-cijfers tonen dat dit jaar minstens 40 Palestijnen door kolonisten of soldaten zijn gedood. De VN waarschuwde eind vorige maand dat hele Palestijnse gemeenschappen routinematig worden geconfronteerd met dodelijk geweld, vandalisme en intimidatie.
Het geweld wordt volgens bronnen niet alleen frequenter maar ook bruter. Kolonisten plegen diefstal, mishandeling, brandstichting van huizen met bewoners erin en andere gruwelijkheden — als dieptepunt werd recent een 80-jarige Palestijn direct na zijn begrafenis opgegraven omdat zijn graf te dicht bij een nederzetting zou liggen. Dit alles vindt vaak plaats in het zicht van Israëlische soldaten of met hun medewerking, hetgeen volgens experts bijdraagt aan een gevoel van straffeloosheid.
Politiek wordt de druk op de grond verder vergroot door officiële uitbreiding: Israël keurde onlangs de bouw van 34 nieuwe nederzettingen goed, een recordaantal. Op de Westelijke Jordaanoever wonen nu ongeveer een half miljoen Israëlische kolonisten tegenover ruim 3 miljoen Palestijnen; voor laatstgenoemden slinkt de leefruimte. Kolonisten beroepen zich op religieuze en historische aanspraken op het land, terwijl de internationale gemeenschap deze nederzettingen als illegaal beschouwt.
De EU kondigde deze week sancties aan tegen bepaalde Israëlische individuen en entiteiten, maar journalisten en experts zijn sceptisch over de effectiviteit. Netanyahu bestempelt de strafmaatregelen als bewijs van Europees moreel verval, en waarnemers wijzen erop dat eerdere sancties geweld niet hebben teruggedrongen. Conclusie van betrokkenen: de combinatie van politieke instemming, militaire passiviteit en toenemende nederzettingsuitbreiding leidt tot een normalisering van geweld en groeiende onveiligheid voor Palestijnen.