Dient Tata India nog wel de belangen van de staalfabriek in IJmuiden?

In dit artikel:

De toekomst van Tata Steel IJmuiden staat op losse schroeven nu binnen Tata Steel India twijfels ontstaan over de eerder toegezegde miljardeninvesteringen in groen staal. Sinds 2021 geldt de waterstofroute, via Direct Reduced Iron, als de beoogde manier om de staalproductie in IJmuiden te verduurzamen. Die koers werd in 2022 opnieuw bevestigd door het kabinet en in september 2025 vastgelegd in een intentieverklaring van Tata Steel, het Rijk en de provincie Noord-Holland. Die verklaring moet nog leiden tot bindende afspraken over schonere en meer circulaire productie.

In augustus 2026 uitten Tata Sons-topman Natarajan Chandrasekaran en Tata Steel-topman Thachat Viswanath Narendran kritiek op de Nederlandse milieueisen. Volgens Narendran maken die het bedrijf moeilijker om met andere Europese staalproducenten te concurreren. Tegelijkertijd woedt binnen het Tata-concern een machtsstrijd tussen Chandrasekaran en Noel Tata. Noel Tata zou investeringen willen beperken en de schulden sneller willen afbouwen. Daardoor groeit de vrees dat Tata investeringen van 2,5 tot 4 miljard euro in Nederland terugdraait en de belangen in India voorrang geeft.

Ook in IJmuiden nemen de problemen toe. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied onderzoekt mogelijke intrekking van de vergunningen voor de Kooks- en Gasfabrieken 1 en 2, terwijl het Openbaar Ministerie Tata strafrechtelijk wil vervolgen. Bovendien moet Tata staalslak volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport voortaan als gevaarlijk materiaal classificeren, waardoor de voorraden op het terrein oplopen.

Als Tata niet investeert, kan de fabriek geleidelijk worden afgebouwd en komt ook de geplande Nederlandse miljardensteun onder druk te staan. Staatssteun mag volgens Europese regels niet uitsluitend worden gebruikt om een bedrijf overeind te houden. FNV-bestuurder Roel Berghuis stelt daarom dat Nederland moet bepalen of het de enige staalfabriek van het land wil behouden en daar eventueel meer zeggenschap tegenover moet stellen. De onzekerheid is extra pijnlijk omdat werknemers, milieuorganisaties en overheden het plan voor groen staal in 2021 breed steunden.