Dick Schoof is voer voor satirici geworden, maar zijn invloed is blijvend
In dit artikel:
Het kabinet-Jetten, dat begin dit jaar aantrad met D66, VVD en CDA, had beloofd de wanorde van het vorige kabinet-Schoof te herstellen en politiek “saai” en betrouwbaar te maken. Na ongeveer tien weken constateert de schrijver echter het tegenovergestelde: in Den Haag zet zich niet de oude orde maar een nieuw, hardnekkig patroon van rommelig bestuur door. De theatrale chaos van Schoof is vervangen door een meer nors, maar even disfunctioneel bestuursstijl onder Jetten: onduidelijke lijnen, rammelende wetten, openlijke coalitiestrijd en een nadruk op beeldvorming boven bestuurlijke discipline.
Concreet voorbeeld zijn de asielwetten die minister Bart van den Brink (CDA) probeerde door de Eerste Kamer te loodsen. Die wetsvoorstellen, deels nog afkomstig uit de tijd van de PVV, werden overal bekritiseerd — van de Raad van State tot gemeenten en politie — en liepen stuk, ook doordat coalitiepartners elkaar onvoldoende steunden. Vergelijkbare tekorten aan coördinatie en draagvlak tonen zich bij de mislukte AOW-bezuinigingen en de controverse rond steun aan UNRWA; telkens ontbreken een samenhangend verhaal en effectieve meerderheidvorming.
De kritiek die onder Schoof breed en fel was — van hoge colleges, wetenschap, ambtenaren en media — lijkt Jetten nog niet in die mate te treffen, hoewel de gevolgen even ernstig zijn: uitgebleven resultaten ondergraven het vertrouwen in politiek en scheppen kans voor uiterst rechtse partijen om daarvan te profiteren. De auteur waarschuwt dat het kabinet geen duidelijk bestuursplan of gevoel van urgentie laat zien en dat daarmee niet echt gebroken is met het “nieuw normaal” van chaos in Den Haag.
Kort gezegd: Jettens kabinet is niet de terugkeer naar rust die werd beloofd, maar een voortzetting van een politieke cultuur met slechte wetgeving, gebrekkige samenwerking en weinig bestuurlijke samenhang — een ontwikkeling waarvan de invloed van het Schoof-tijdperk volgens de schrijver nog steeds merkbaar is.