Deze Palestijnen en Israëliërs strijden voor duurzame vrede: 'Wij zijn er niet voor comfortabele tijden, wij gaan voor collectieve bevrijding'
In dit artikel:
Voormalige strijders uit Israël en Palestina proberen middenin het geweld te bewijzen dat duurzame vrede mogelijk is. Chen Alon (57) en Sulaiman Khatib (54) richtten in 2006, kort na de Tweede Intifada, samen Combatants for Peace op; Iris Gur (60) sloot zich later aan. De beweging, tweemaal voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede, zet in op geweldloze dialoog en brengt ex-combatanten van beide kanten bijeen om te werken aan verzoening en collectieve bevrijding. Recent waren Alon, Khatib en Gur in Amsterdam om hun inzet en ervaringen toe te lichten en contacten met Nederlandse sympathisanten te versterken.
De persoonlijke achtergronden van de oprichters illustreren de omslag die zij zelf doormaakten. Khatib groeide op bij Jeruzalem, sloot zich als tiener aan bij Fatah, pleegde aanvallen en zat gevangen; in detentie ontdekte hij dat niet-gewelddadig verzet effectiever was. Alon, afkomstig uit een gezin van Holocaustoverlevenden, diende jaren als majoor en reservist in Israëlische eenheden in Gaza en de bezette Westelijke Jordaanoever; hij zegt dat hij misdaden heeft begaan en weigerde later in bezet gebied te dienen. Gur, ook afstammeling van overlevenden, veranderde door de actie van haar dochter (dienstweigering in 2017) van onbewuste trots in kritische betrokkenheid en noemt de huidige Israëlische acties tegen Palestijnen “de Palestijnse Holocaust” — een ongemakkelijke term die zij gebruikt om niet weg te kijken.
De ontmoetingen tussen Israëliërs en Palestijnen begonnen in geheimzinnigheid en wantrouwen; aanvankelijk dachten velen dat het om een valstrik ging. De gemeenschappelijkheid van een gewelddadig verleden — de Joodse Holocaust en de Palestijnse Nakba van 1948 worden telkens als pijnpunten genoemd — vormde uiteindelijk de basis voor wederzijds begrip. Het pad naar samenwerking vergde sociale offers: deelnemers werden gebrandmerkt als verraders en verstoten door vriend en familie, waardoor de groep klein en kwetsbaar begon.
Ook de heftige gebeurtenissen van 7 oktober 2023 waren een ultieme test voor de beweging. De directe emotie bij de oprichters omvatte woede, haat en zelfs de neiging tot wraak; toch besloten ze na korte tijd verantwoordelijkheid en menselijkheid te laten prevaleren en de dialogen voort te zetten. Khatib benadrukt dat niet iedereen in staat is tot empathie, maar dat tradities van verzoening (sulha) binnen sommige Palestijnse gemeenschappen een rol spelen bij het kiezen voor geweldloosheid.
Sindsdien is Combatants for Peace gegroeid en heeft wereldwijd steunorganisaties, onder meer in de VS en in tien Europese landen. In Nederland wordt momenteel een ‘Vrienden van Combatants for Peace’-afdeling vanuit Amsterdam opgezet. Die organiseert bijeenkomsten, educatieve programma’s, demonstraties en herdenkingen (zoals rond de Nakba) en zamelt geld in voor projecten in het gebied. Voorzitter Lysan Boshuyzen (33) signaleert dat debat in Nederland sterk gepolariseerd is en dat mensen huiverig zijn om zich te verbinden uit angst voor sociale repercussies. Ook Joods-Nederlands-Israëlische deelnemers ervaren soms uitsluiting binnen hun gemeenschap.
De kern van hun boodschap: veel mensen aan beide kanten willen gewoon een normaal leven — eten op tafel en veiligheid voor hun kinderen. Combatants for Peace vraagt aandacht voor de gedeelde menselijkheid en pleit voor vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid voor iedereen in het gebied tussen rivier en zee. Alon, die deels in Nederland woont als visiting scholar, zegt dat het leven buiten Israël hem een perspectief op rust en normaliteit gaf — een les die volgens hem model kan staan voor wat er mogelijk is als muren, zowel fysieke als mentale, worden afgebroken.