Deze Oekraïense kinderen schilderen ondergronds, veilig voor de drones: 'Ze ogen blij, maar gebruiken grijs en zwart'
In dit artikel:
In een kelder onder Cherson schildert de 10‑jarige Alisa om te ontsnappen aan de angst en het gemis van haar vader, die sinds de bevrijding van de stad in november 2022 in het Oekraïense leger zit. “Als ik schilder, word ik rustig,” zegt ze; haar zelfgekozen toevluchtsoord is een weekendclub waar kunstlessen, Engels en dans samenkomen omdat regulier onderwijs door de oorlog grotendeels online is.
De club wordt geleid door Olesia Fazraova, een jonge docente die doordeweeks online kunstlessen geeft en in het weekend zo’n veertig kinderen uit de buurt ontvangt. Zij organiseert de bijeenkomsten bewust ondergronds: op straat dreigen drones en mortierbeschietingen vanaf de overkant van de rivier. In Cherson wonen nog zo’n vijfduizend kinderen, maar veel scholen zijn gesloten of ontoegankelijk, waardoor kleinschalige, lokale initiatieven onmisbaar zijn voor sociale opvang en structuur.
Alisa maakt kleurrijke, fantasierijke werken — van Disneyfiguren tot een gevleugelde bijenprinses — en schilderde ook haar vader in uniform. Hij raakte eerder zwaar gewond en zat maanden in revalidatie; nu leert hij drones te besturen. Zijn afwezigheid is voelbaar, maar dagelijkse telefoontjes en het schilderen geven Alisa troost. Veel vaders van de kinderen zitten aan het front; één vader van een leerling is gesneuveld. Over verlies en frontnieuws praten de kinderen weinig; Fazraova vermijdt oorlogsthema’s in haar lessen en probeert een vreedzame, vrolijke sfeer te behouden.
Tegelijkertijd verraden de werken iets anders: ondanks hun opgewekte voorkomen grijpen veel kinderen naar grijs en zwart. Fazraova merkt dat de oorlog hun emotionele palet en gedrag heeft veranderd — ze zijn vaker volwassen, verantwoordelijk en bedachtzaam, mede om hun ouders niet extra zorgen te bezorgen. Ze vreest dat de rivier bij Cherson een langdurig, bevroren front kan worden, waardoor structurele onveiligheid jonge bewoners misschien dwingt elders een nieuw thuis te zoeken.
Alisa koestert toekomstplannen: ze wil dierenarts worden, heeft thuis een kat en een schildpad, en bewaart een foto van haar vader met een kip die hij vond bij een intrekking. Voorlopig blijft de kelder de plek waar zij en andere kinderen even kind kunnen zijn, leren en verwerken temidden van een stad die nog steeds onder dreiging leeft.