Deze interstellaire komeet wordt steeds vreemder naarmate wetenschappers ontdekken wat erin zit
In dit artikel:
Sterrenkundigen ontdekten dat de interstellaire komeet 3I/ATLAS een ongebruikelijke chemische signatuur draagt: radiotelescopen van ALMA in Chili registreerden dampen van methanol (een alcohol) en waterstofcyanide uit de coma, waarbij de verhouding methanol/HCN tot één van de hoogste behoort die ooit in een komeet is gemeten. Dergelijke gassen ontstaan wanneer zonlicht bevroren materialen laat sublimeren en geven daarmee rechtstreeks informatie over het oorspronkelijke ijs waarin de komeet is gevormd.
De opvallende methanolrijkdom wijst erop dat 3I/ATLAS mogelijk ontstond in een heel andere omgeving dan de meeste kometen rond onze zon — bijvoorbeeld in een kouder deel van een planetenvormende schijf of een regio met sterke straling die methanolvorming of -behoud bevorderde. Omdat kometen als bewaarde bouwstenen van hun geboortesysteem fungeren, biedt deze vondst een zeldzaam inkijkje in de variatie tussen planetenstelsels: als ijsachtige lichamen per stelsel flink verschillen, kan ook de chemische samenstelling van exoplaneten — en dus de voorwaarden voor leven — sterk variëren. Nathan Roth, die het onderzoek leidde, vergeleek de waarnemingen met het nemen van "een vingerafdruk van een ander zonnestelsel".
Het team volgde 3I/ATLAS in 2025 terwijl de komeet zich richting de zon bewoog en net binnen de baan van Mars passeerde; de komeet was met circa 220.000 km/uur te snel om door de zon gevangen te worden en keerde weer terug de interstellaire ruimte in. De komeet had vermoedelijk honderden miljoenen jaren tussen de sterren gereisd nadat hij uit zijn oorsprongsstelsel was weggegooid, mogelijk door de zwaartekrachtsinvloed van een planeet of een passerende ster. Dit is het derde bekende interstellaire object dat ons stelsel passeerde na 'Oumuamua (2017) en komeet 2I/Borisov (2019).
Eerdere JWST-waarnemingen van 3I/ATLAS lieten ook een relatief grote hoeveelheid koolstofdioxide zien in vergelijking met water, wat de indruk versterkt dat deze bezoeker chemisch afwijkt van typische zonnestelselkometen. Het onderzoek, onder leiding van Roth, is op 6 maart gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters. De vondst benadrukt dat de bouwstenen van planetenstelsels — en daarmee mogelijk ook de ingrediënten voor levensvatbaarheid — sterk kunnen verschillen doorheen de Melkweg.