Deze geschiedenisleraar haalde Venlo over om de zwarte bevrijders te eren
In dit artikel:
In Venlo is het initiatief gestart voor een monument ter nagedachtenis aan de zwarte Amerikaanse soldaten die de stad begin 1945 hielpen bevrijden. De beweging is in gang gezet door geschiedenisdocent en voormalig D66-raadslid Stef van der Velden, die betoogt dat veel bewoners niet weten dat de bevrijding van Venlo grotendeels plaatsvond dankzij een frontaal optredend tankbataljon van ongeveer 720 Afro‑Amerikaanse militairen — en dat Limburg in totaal door zo’n 15.000 zwarte bevrijders werd geholpen.
Van der Velden raakte betrokken nadat hij in februari een motie indiende om een monument naar Venlo te halen en daarmee de lokale politiek unaniem achter het plan kreeg. De gemeenteraad verplicht de gemeente nu zich in te spannen om het monument “in Venlo te laten landen”. Hij sloot zich aan bij de stichting Black Liberators, die in Zuid‑Limburg één of meerdere herdenkingsplekken wil realiseren; voorzitter Theo Bovens werkt medio mei aan een concreter voorstel.
De aanleiding is deels een reactie op recente kleine vormen van geschiedvervalsing: in november verdwenen in Margraten twee informatiepanelen over zwarte soldaten van een Amerikaanse begraafplaats uit vrees voor anti‑woke politiek. Hoewel de panelen opnieuw zijn geplaatst, is informatie over de achtergestelde positie van zwarte soldaten in het gesegregeerde Amerikaanse leger grotendeels geschrapt — iets wat Van der Velden en anderen onacceptabel vinden.
Het belang van een monument wordt mede onderstreept door persoonlijke verhalen van bevrijdingskinderen. Ouderen als Rosy Peters, Maria Andres en Cor Linssen herinneren zich dat de Afro‑Amerikanen aanvankelijk als helden werden onthaald, maar dat nazorg en integratie vaak faalden: kinderen met een zwarte vader werden gepest en sociaal buitengesloten. Andres: “Dit doet eindelijk recht aan de zwarte Amerikanen.”
De precieze plek en vorm van het monument zijn nog niet vastgesteld; Van der Velden hoopt op een locatie bij het Stationsplein en benadrukt dat een informatief paneel essentieel is. Hij organiseert zelf al een fietstocht langs de route die de zwarte bevrijders in Venlo aflegden en wil die ook met zijn leerlingen delen om deze vergeten hoofdstukken van de lokale bevrijdingsgeschiedenis zichtbaar te maken.