Deze drie zaken leverde het eerste debat van het nieuwe kabinet op
In dit artikel:
Na zijn eerste debat in de Tweede Kamer moet premier Rob Jetten meerdere onderdelen van het regeerakkoord heroverwegen. Het net aantredende minderheidskabinet zag tijdens de behandeling geen onmiddellijke motie van wantrouwen, maar kreeg wel stevige kritiek en deed toezeggingen om plannen over de AOW, armoedebestrijding en gehandicaptenzorg opnieuw te bezien. Spijkerharde garanties ontbreken.
Een belangrijk besluit: het voorgestelde plan om de AOW-leeftijd vanaf 2033 versneld te verhogen — waardoor iemand in 2060 pas met 70 jaar en 6 maanden zou kunnen stoppen met werken — ligt voorlopig niet door. Jetten zegt in overleg te willen met vakbonden om alternatieven te zoeken, met mogelijke ontziening voor zware beroepen of lage inkomens. De vakbonden hebben echter al aangekondigd overleg te boycotten en acties voor te bereiden zolang het oorspronkelijke AOW-voorstel niet helemaal wordt gestript. Het kabinet rekende met circa 2,7 miljard euro aan besparingen uit de oorspronkelijke maatregel; hoe een nieuw pakket eruitziet en of dat parlementair haalbaar is, blijft onduidelijk. De steun van JA21, SGP en Groep Markuszower is niet voldoende voor een meerderheid in de Eerste Kamer.
Ook op sociale en zorgterreinen komen aanpassingen. CPB-berekeningen laten zien dat de kabinetsplannen het aantal mensen onder de armoedegrens doen toenemen; Jetten erkent dat dat niet de bedoeling was en wil maatregelen onderzoeken zoals aanpassingen in belastingvoorstellen of extra middelen voor gemeenten om armoede te bestrijden. Daarnaast stemt het kabinet ermee in het voorgenomen bedrag van bijna 1 miljard euro aan bezuinigingen op de Wet langdurige zorg — waarin ook gehandicaptenzorg zit — opnieuw te bekijken. Als de gehandicaptenzorg niet goedkoper kan, worden alternatieve bezuinigingen in de zorg gezocht.
In het debat probeerde de oppositie ook de veelbesproken “vrijheidsbijdrage” van tafel te krijgen, maar dat initiatief werd nipt verworpen. Overall toont Jetten zich gevoelig voor kritiek en bereid tot bijstelling, terwijl de precieze uitkomsten en de parlementaire steun voor nieuwe voorstellen nog onzeker zijn.