Deze docu over de oorlog in Oekraïne zou vandaag niet meer gemaakt kunnen worden

In dit artikel:

In de documentaire ‘2.000 Meters to Andriivka’ volgt de Oekraïense filmmaker Mstyslav Tsjernov samen met cameraman Alex Babenko soldaten van de 3e Aanvalsbrigade. Hun opdracht is om een twee kilometer lange bomenrij te doorkruisen en het door Rusland bezette dorp Andriivka te bereiken. De film combineert professionele beelden met helmcamera-opnames van de militairen en brengt de kijker midden in de loopgravenoorlog, tussen mortiergranaten, artillerievuur, kogels en drones.

Tsjernov, die in 2024 een Oscar won voor ‘20 Days in Mariupol’, toont geen heroïsch oorlogsverhaal of propagandistische voorstelling van de Oekraïense strijd. De soldaten worden voorgesteld als gewone mensen met gezinnen, werk en plannen voor de toekomst. Zo vertelt Sjeva over zijn vrouw, kinderen en kleinzoon. Vijf maanden na de opnames sneuvelt hij. Veel van de vaak jonge militairen kozen er vrijwillig voor hun land te verdedigen, maar niet voor de oorlog zelf.

De herovering van Andriivka krijgt daardoor een wrang en soms bijna absurd karakter. De twee kilometer lange operatie duurt drie maanden en kost veel mensenlevens. Uiteindelijk wordt de Oekraïense vlag gehesen op de ruïne van een huis in een volledig verwoest dorp. Toch ervaren de soldaten hun strijd niet als zinloos: ze zeggen te vechten voor hun huizen, grond, geschiedenis en toekomst.

De filmmakers gingen zelf mee tijdens de levensgevaarlijke missie, iets wat volgens de recensie vandaag nauwelijks nog mogelijk zou zijn. De film werd opgenomen in het najaar van 2023, toen drones al een bedreiging vormden maar nog minder dominant waren aan het front. Inmiddels wordt de frontzone overspoeld door drones, die voertuigen uitschakelen en verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de verwondingen bij militairen. Ook journalisten zijn doelwitten geworden; zichtbare persuitrusting kan hun gevaar juist vergroten.

De documentaire legt daarmee een belangrijke overgang vast: van een meer conventionele oorlog naar de huidige droneoorlog. Volgens de recensie biedt ze een zeldzame, rauwe inkijk in het leven en de strijd van Oekraïense frontsoldaten. ‘2.000 Meters to Andriivka’ is vanaf morgen beschikbaar op VRT MAX en wordt op woensdag 2 september uitgezonden op VRT Canvas.