Deze coronaklas haalde vijf jaar geleden een diploma. Hoe gaat het met ze? Rick heeft 'al dat gedoe' verdrongen, Emin viel vijftig kilo af en Koen fietst naar Japan
In dit artikel:
In 2021 liep een vmbo-4-klas van het kleine Guido-lyceum in Arnhem, aan de rand van de wijk De Geitenkamp, eindexamen in ongebruikelijke en strikte coronatijd. De school bleef in de lockdownmaanden vaak leeg en koud — ramen bleven open — en leerlingen hielden anderhalve meter afstand, zaten op hun plek, droegen mondkapjes in de gangen en moesten zich laten testen bij klachten. Toen in het vroege voorjaar een ouder besmet raakte, volgde binnen twee dagen een uitbraak: elf leerlingen en de biologiedocent werden ziek en de hele klas moest naar huis. Toch slaagden alle leerlingen.
NRC volgde die klas met fotograaf Dieuwertje Bravenboer en wendde vijf jaar later terug naar een aantal oud-leerlingen om te zien hoe die ingrijpende examenperiode hun levens heeft gevormd. De uitkomsten zijn verschillend maar gezamenlijk illustreren hoe jongeren met tegenslag, richtingverlies en herstel omgingen.
Koen Groenewoud (22) heeft zijn oorspronkelijke plan — via mbo-beveiliger doorstromen naar de politieacademie — zien stranden toen hij wel voor cognitieve toetsen slaagde maar niet doorstroomde naar volgende selectierondes. Toen een baan als arrestantenbeveiliger en huisvesting niet haalbaar bleken, pakte hij zijn fiets en vertrok op een solo-expeditie van Arnhem naar Japan. Zijn tocht is geen vakantie maar een missie: sober reizen, overleven, in het moment leven en uiteindelijk ongeveer 18.000 kilometer afleggen.
Emin Güler (20) onderging een ingrijpende fysieke en mentale transformatie: hij verloor ruim vijftig kilo, stopte met ongezonde gewoontes en trainde meerdere keren per week. School verliep hobbelig — havo werkte niet, hij switchte naar mbo en combineerde werk bij Subway met een deeltijdstudie logistiek en administratie — en hij rondde onlangs die studie af. Een gewapende overval in Arnhem liet diepe sporen; met psychologische hulp en EMDR herstelde hij van trauma en verslaving. Hij werkt en spaart nu met de bedoeling in 2027 aan de hbo-opleiding fysiotherapie te beginnen en is in een stabiele relatie.
Rick Dijkhuizen (21) worstelde na het examen met alcohol en schooluitval, belandde tijdelijk in een leefomgeving boven een kroeg en zocht uiteindelijk hulp via begeleid wonen en therapie. Die ingreep bracht ritme en stabiliteit; Rick haalde alsnog diploma’s via deelcertificaten en bouwde een carrière in de horeca op, waar hij nu leidinggevende is en zelfstandig woont.
Julia Eversdijk (20) begon na het vmbo aan de havo maar ervoer tijdens de coronajaren dwanggedachten, slaapproblemen en enorme stress. Ze stapte over naar mbo-onderwijsassistent, vond daar aansluiting en plezier, en studeert nu social work aan de hbo in Ede. Psychologische begeleiding en haar geloof hielpen haar om compulsieve gedachten te hanteren en weer grip te krijgen op haar leven.
De individuele verhalen weerspiegelen bredere trends: schoolsluitingen en isolatie troffen jongeren hard. De Tweede Kamer bespreekt binnenkort tijdens de parlementaire coronacommissie welke schade scholieren en studenten hebben opgelopen. De overheid reserveerde 8,5 miljard euro om leerachterstanden en ongelijkheid te bestrijden; de Onderwijsinspectie constateert in de meest recente Staat van het Onderwijs dat de prestaties in het primair onderwijs globaal hersteld zijn, maar dat in de onderbouw van het voortgezet onderwijs, vooral op vmbo-niveau, leesvaardigheid, woordenschat en rekenvaardigheid nog achterblijven. Ook mentale gezondheid heeft nog geen volledig herstel laten zien: meer jongeren rapporteren gevoelens van eenzaamheid en depressie.
Onderzoeker Gonneke Stevens (Universiteit Utrecht), die meewerkt aan een internationaal onderzoek over jongerenwelzijn in vijftig landen, benadrukt dat adolescente jaren biologisch en sociaal kwetsbaar zijn; het verlies aan maatschappelijke en sociale prikkels tijdens corona kan ontwikkelingsprocessen hebben vertraagd en is lastig later helemaal in te halen. Tegelijkertijd tonen de oud-leerlingen veerkracht: ondanks tegenslagen slaagden zij en vonden velen een nieuwe koers, of dat nu reizen, sport, werk of studie is. Hun verhalen illustreren zowel blijvende littekens van de pandemie als persoonlijke hersteltrajecten en nieuwe ambities.