Deze coalitie weet niet hoe een minderheidskabinet werkt

In dit artikel:

Premier Jetten wacht volgende week een moeilijke confrontatie in de Tweede Kamer. Op Prinsjesdag presenteert zijn minderheidskabinet de begroting voor 2027; tijdens de algemene beschouwingen op woensdag en donderdag moet het daarvoor steun van oppositiepartijen zien te krijgen. Die steun is allerminst zeker.

Kamervoorzitter Thom van Campen waarschuwde eerder dat het kabinet moet kiezen voor samenwerking met links óf rechts, in plaats van beide kanten tegelijk tevreden te willen houden. Toch verliepen de begrotingsonderhandelingen deze zomer verdeeld en chaotisch: kabinetsleden zochten afzonderlijk toenadering tot verschillende oppositiefracties. Dat veroorzaakte wrevel binnen de coalitie van D66, VVD en CDA en frustratie bij de oppositie.

De uitgelekte begrotingsplannen bevatten beperkte maatregelen voor zowel linkse als rechtse partijen. PRO en vakbond FNV eisen echter dat alle bezuinigingen op de sociale zekerheid worden geschrapt, waardoor een akkoord met links moeilijk lijkt. Ook JA21 en SGP zijn ontevreden over de voorstellen. Als amendementen van oppositiepartijen worden afgewezen, kunnen zij besluiten samen op te trekken. Een gezamenlijk oppositieblok zou de begroting blokkeren en mogelijk zelfs het kabinet-Jetten ten val brengen. Volgens de auteur toont de situatie aan dat het kabinet structurele afspraken met één of meerdere oppositiepartijen nodig heeft, in plaats van losse tegemoetkomingen aan beide kanten.