Deutsche Bank beschermde Trump en andere machtige klanten tegen witwas­onderzoek, blijkt uit lek

dinsdag, 17 november 2026 (07:08) - Follow the Money

In dit artikel:

Een internationaal journalistiek onderzoek naar Deutsche Bank schetst een patroon van gebrekkige controles, waarbij commerciële belangen geregeld zwaarder wogen dan het voorkomen van witwassen, sanctieontduiking en andere financiële criminaliteit. Het onderzoek, ‘Inside Deutsche Bank’, is gebaseerd op meer dan 15 miljoen gelekte interne documenten die door ruim 200 journalisten van 56 mediabedrijven zijn bestudeerd.

Een van de belangrijkste dossiers betreft de Russische miljardair Andrey Melnichenko. Ongeveer een maand na de Russische invasie van Oekraïne doorzocht de Nederlandse FIOD het hoofdkantoor van Deutsche Bank in Amsterdam-Zuidoost. De onderzoekers vermoedden dat Melnichenko sancties probeerde te omzeilen door zijn belangen in een steenkoolbedrijf vlak voor zijn plaatsing op een Europese sanctielijst aan zijn vrouw over te dragen. De bank blokkeerde veertien rekeningen, maar zou achter de schermen hebben gezocht naar mogelijkheden om hem contant geld te laten opnemen in Singapore. Europese rekeningen werden bovendien niet formeel bevroren, waardoor er volgens de documenten nog geld op kon worden gestort. Melnichenko ontkent dat hij zijn bedrijven bewust heeft overgedragen om sancties te ontwijken.

De gelekte stukken laten volgens de journalisten zien dat Deutsche Bank al jaren moeite heeft om risico’s tijdig te herkennen en aan te pakken. Sinds 2000 zouden autoriteiten in verschillende landen minstens 43 invallen bij de bank hebben gedaan. In ongeveer 25 jaar betaalde Deutsche Bank circa 18 miljard euro aan boetes voor onder meer marktmanipulatie, fraude en het onvoldoende voorkomen van witwassen. Interne managers omschreven de bedrijfsvoering in 2019 als een ‘absolute puinhoop’ en de controles tegen financiële criminaliteit als ‘een chaos’.

Onder bestuursvoorzitter Christian Sewing, die in 2018 aantrad, verbeterden de financiële resultaten, maar bleven de interne problemen bestaan. De documenten beschrijven gevallen waarin miljoenen transacties die mogelijk verband hielden met mensenhandel en drugssmokkel niet werden gemeld, waarin de bank grote leningen verstrekte zonder de uiteindelijke eigenaar van een Russisch grondstoffenbedrijf te kennen en waarin een miljardenstroom via een witwasnetwerk onopgemerkt bleef. Sewing waarschuwde intern bovendien dat strenge ‘know-your-customer’-regels klanten konden kosten.

Dat spanningsveld kwam naar voren in de relatie met de Kazachse miljardair Timur Kulibayev, schoonzoon van voormalig president Nursultan Nazarbayev. Hoewel er al jaren waarschuwingen waren over mogelijke corruptie en witwasrisico’s, hielp Deutsche Bank in 2019 mee aan de beursgang in Londen van Halyk Bank, die eigendom was van Kulibayev en zijn vrouw. Een vergadering waarin zijn integriteit zou worden onderzocht, werd door het hogere management afgeblazen. Nadat kort daarna 15 miljoen dollar vanuit de Verenigde Arabische Emiraten was overgemaakt, ontdekten medewerkers ondoorzichtige transacties tussen bedrijven van Kulibayev. Zij vermoedden dat sommige ondernemingen slechts dienden om geld door te sluizen. In 2020 adviseerde de afdeling financiële criminaliteit om de klantrelatie te beëindigen. Kulibayevs advocaten zeggen dat hij zijn vermogen nooit heeft verborgen en geen misleidende informatie heeft verstrekt.

Ook de activiteiten van Deutsche Bank in Rusland roepen vragen op. Na de annexatie van de Krim in 2014 stelde de bank uitgebreide risicorapporten over oligarchen op, maar veel van de genoemde klanten bleven klant. De bank wierf bovendien kinderen van invloedrijke Russische functionarissen. De Amerikaanse beurswaakhond SEC legde Deutsche Bank in 2019 een schikking van 16,1 miljoen dollar op wegens een wervingsprogramma voor mensen met politieke connecties. Volgens interne berekeningen leverde dat programma meer dan 190 miljoen dollar aan omzet op.

De documenten plaatsen daarnaast vraagtekens bij de volledigheid van de rapportage over Donald Trump. Deutsche Bank meldde verdachte betalingen aan bedrijven van Trump in Azerbeidzjan en ontdekte later mogelijke verbindingen met de zogenoemde Azerbaijani Laundromat en Russische witwasnetwerken. De bank meldde de transacties aan Amerikaanse autoriteiten, maar vermeldde volgens het onderzoek niet dat de ontvangers eigendom waren van de toenmalige president. Er is geen bewijs gevonden dat Trump persoonlijk betrokken was bij witwassen of dat Russen zijn leningen garandeerden, maar de rapportage van de bank blijkt mogelijk onvolledig.

De transacties liepen deels via correspondentbankieren, waarbij Deutsche Bank betalingen verwerkte voor andere banken en daardoor minder zicht had op de oorspronkelijke klanten. Via de Estse tak van Danske Bank stroomde tussen 2007 en 2015 ongeveer 200 miljard euro aan verdacht geld, grotendeels uit Rusland. Later liep tussen 2017 en 2020 meer dan 1,7 miljard euro via lege vennootschappen door Deutsche Banks systemen. Onderzoekers brachten dit netwerk in verband met de Russische miljardair Oleg Deripaska en identificeerden minstens tien mogelijke gevallen van sanctieontduiking, zonder hem in de meldingen van verdachte activiteiten bij naam te noemen.

Nieuwe onderzoeken houden de kwestie actueel. Begin 2026 doorzochten Duitse autoriteiten het hoofdkantoor in Frankfurt in een onderzoek naar transacties rond de gesanctioneerde Russische miljardair Roman Abramovich. In de Verenigde Staten betaalde Deutsche Bank eerder hoge bedragen in schikkingen over onder meer rentemanipulatie, ongeoorloofde betalingen en grondstoffenfraude. In 2022 stelde het Amerikaanse ministerie van Justitie vast dat de bank de voorwaarden van een eerdere overeenkomst had geschonden en verlengde het toezicht. De gelekte documenten suggereren daarmee dat eerdere boetes en toezichtsafspraken de structurele problemen bij Deutsche Bank niet hebben opgelost.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Jan Paul van Hecke hard na 5-0-nederlaag: ‘Een dieptepunt voor het Nederlandse voetbal!’