Deskundigen waarschuwen: ontvoering Maduro schept 'gevaarlijk precedent' voor andere grootmachten
In dit artikel:
De Venezolaanse president Nicolás Maduro is volgens berichten afgelopen nacht in New York aangekomen en in hechtenis genomen; de Amerikaanse regering wil hem daar berechten op basis van een sinds 2020 lopend arrestatiebevel in verband met corruptie en drugshandel. De actie heeft in delen van de Venezolaanse diaspora, zoals de 22‑jarige Alejandro in Nederland, vreugde opgewekt — hij noemt het een langverwachte wending en hoopt dat Venezuela straks naar democratie kan terugkeren — maar roept bij juristen en internationale experts felle kritiek op.
Advocaat en ICC‑deskundige Geert‑Jan Knoops en oorlogsstudieprofessor Frans Osinga wijzen erop dat het binnenhalen van een zittend staatshoofd uit een soevereine staat zonder toestemming een ernstige schending is van het internationaal recht en feitelijk neerkomt op ontvoering. Zij benadrukken dat een internationaal aanhoudingsbevel op zichzelf niet automatisch rechtvaardigt dat een ander land militair of covert handelt op het grondgebied van dat land. De soevereiniteit van Venezuela is hierdoor volgens hen geschaad.
Er wordt verwezen naar een oudere Amerikaanse rechtelijke uitspraak (1992) waarin het Hooggerechtshof een vergelijkbare ontvoering van een verdachte uit het buitenland accepteerde, maar deskundigen vragen zich af of rechters nu hetzelfde zullen doen wanneer het een zittend staatshoofd betreft. Als een Amerikaanse rechtbank de arrestatie en berechting goedkeurt, kan dat volgens critici een gevaarlijk precedent scheppen: andere staten zouden zich gesterkt kunnen voelen om zelf leiders van rivaliserende landen te ontvoeren en voor hun eigen rechtsapparaat te brengen.
Zorgen bestaan bovendien over geopolitieke repercussies. Commentatoren waarschuwen dat expansieve mogendheden als Rusland of China zulke ontwikkelingen zouden kunnen gebruiken om soortgelijk ingrijpen te rechtvaardigen — denk aan mogelijke acties richting Oekraïne of Taiwan — waardoor de spelregels van internationale relaties verder onder druk komen te staan.
Kort gezegd: de stap van de Verenigde Staten om Maduro naar New York te halen lost een politieke wens in onder delen van de Venezolaanse gemeenschap op, maar stelt fundamentele vragen over soevereiniteit, immuniteit van staatshoofden en de stabiliteit van het internationaal recht, met mogelijke brede en langdurige gevolgen.