Desastreus overheidsbeleid eist zijn tol: woningtransformaties storten volledig in door Haagse regeldruk

In dit artikel:

ING-economen waarschuwen dat de markt voor het ombouwen en splitsen van panden tot woningen in Nederland is ingestort. In vier jaar tijd daalde het aantal woningen dat jaarlijks wordt toegevoegd via transformaties en woningsplitsing van ongeveer 17.500 naar 10.700. Bijna 70 procent van die woningen kwam volgens CBS-data uit de particuliere huursector, waardoor particuliere investeerders en verhuurders cruciaal waren voor die woningaanwas.

De bank stelt dat het voor investeerders steeds minder aantrekkelijk is om te renoveren of te splitsen. Als belangrijkste oorzaken worden genoemd: strengere en ruimtelijke regelgeving, het beleid rond de zogenaamde middenhuur (een voorgeschreven prijssegment), het verbod op tijdelijke huurcontracten, een hoge overdrachtsbelasting (opgelopen tot 10,4 procent) en forse belastingheffing in Box 3. Tegelijkertijd zijn bouw- en loonkosten sterk gestegen (circa 25 procent genoemd) en blijven er vergunning- en uitvoeringsrisico’s bestaan. Het gevolg is dat veel verhuurders panden afstoten in plaats van opknappen, waardoor de toevoer van extra woningen stokt.

Het kabinet heeft een doelstelling van jaarlijks 15.000 woningen uit transformaties, maar ING betwijfelt of dat haalbaar is zolang de economische prikkels voor private investeerders ontbreken. De analyse in het artikel wijst politiek beleid, in het bijzonder maatregelen van recente jaren, aan als hoofdreden voor de terugval en concludeert dat huidig beleid de particuliere huursector wegdrukt.

Gevolgen zijn direct gekoppeld aan de bredere woningcrisis: minder geschikte nieuw aanbod vergroot de druk op de huur- en koopmarkt en maakt het moeilijker om de huisvestingstekorten terug te dringen. Mogelijke beleidsreacties die in het stuk worden voorgesteld zijn het versoepelen of schrappen van verplichte huurregels, het verlagen van de overdrachtsbelasting en het verbeteren van fiscale condities voor investeerders, zodat renovatie en transformatie economisch weer aantrekkelijk worden.

Naast deze kritiek is het relevant te benadrukken dat er een beleidsafweging bestaat tussen huurdersbescherming en het stimuleren van aanbod; hervormingen moeten die balans zoeken om zowel betaalbaarheid als voldoende woningaanbod te waarborgen.