Denktank waarschuwt: leger en luchtmacht zitten snel zonder brandstof in oorlogstijd
In dit artikel:
Den Haagse denktank HCSS waarschuwt in een deze week gepubliceerd rapport dat Nederland bij een grote oorlog aan de oostgrens van Europa snel zonder voldoende brandstof kan komen te zitten. De organisatie schetst dat een combinatie van sabotage, cyberaanvallen, stroomuitval, pijpleidingstoringen en verstoringen van olie-importen in korte tijd tot flinke tekorten kan leiden, met verwoestende gevolgen voor militaire en civiele logistiek.
Militaire eenheden zijn sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen: straaljagers, tanks, marineschepen en bevoorradingskonvooien draaien voornamelijk op kerosine, diesel en scheepsbrandstof. HCSS becijfert dat Nederland bij een grootschalig conflict tot circa 35% tekort kan hebben aan vliegtuigbrandstof en rond 13% aan wegbrandstoffen. De militaire vraag kan tijdens gevechtsoperaties fors stijgen (circa +60% voor vliegtuigbrandstof en +20% voor diesel), waardoor vluchten, transporten en inzetbare operaties direct in gevaar komen. Moderne gevechtsvliegtuigen zoals de F-35 verbruiken daarbij zeer grote hoeveelheden kerosine.
De kwetsbaarheid wordt versterkt doordat Nederland en België samen zo’n tweederde van Europa’s zeetransport van brandstof verwerken; Rotterdam en Antwerpen vormen het Europese brandstofknooppunt. Vanuit Rotterdam lopen pijpleidingen van meer dan 1.500 km richting Duitsland en verder, wat het land in oorlogstijd tot een belangrijk doelwit maakt. Een grote stroomstoring in het havengebied kan volgens het rapport tussen circa 29% en 58% van de Nederlandse vliegtuigbrandstofvoorziening ontregelen. Ook de NAVO-pijpleiding CEPS stopt grotendeels in westelijk Duitsland, waarna kwetsbare weg-, spoor- of binnenvaarttransporten nodig zijn.
HCSS wijst verder op afgenomen raffinagecapaciteit in Europa (Nederland heeft nog vijf grote raffinaderijen, samen zo’n 64 miljoen ton per jaar) en op risico’s bij alternatieve importroutes zoals via de Straat van Hormuz. Als antwoord adviseert het rapport vijf maatregelen: een nationale coördinator brandstofzekerheid, behoud van strategische raffinagecapaciteit, betere bescherming tegen cyber- en fysieke aanvallen, versnelde NAVO-brandstofplanning en noodvoorraden, en investeringen in alternatieve brandstoffen om buitenlandse afhankelijkheid te verminderen.