Dementie op de sportvereniging: meedoen is belangrijker dan winnen

In dit artikel:

In Nederland groeit het aantal mensen met dementie snel: nu zo’n 320.000, naar verwachting meer dan 600.000 rond 2040 en ruim 620.000 in 2050. De toename raakt ook sport- en beweegaanbieders, omdat bestaande leden verouderen en nieuwe deelnemers met dementie willen blijven deelnemen aan clubactiviteiten. Betrokken partijen zoals Alzheimer Nederland, Samen dementievriendelijk, Movisie en het Kenniscentrum Sport & Bewegen onderzochten wat er nodig is om sportverenigingen dementievriendelijk te maken en werkten vier praktijkvoorbeelden uit.

Waarom dit belangrijk is: zinvolle daginvulling — zoals meedoen aan sport — ondersteunt mensen met dementie en hun mantelzorgers om langer thuis te blijven. Bewegen vermindert fysieke beperkingen, verlaagt het valrisico en leidt tot minder valincidenten. Bovendien bevordert deelname sociale contacten, plezier, ontspanning en kan het de kwaliteit van leven verbeteren en de ziekteprogressie vertragen.

Belangrijke vragen en aandachtspunten voor verenigingen zijn onder meer:
- Herkennen en betrekken: hoe herken je deelnemers met dementie en houd je ze betrokken zonder stigmatisering?
- Aanpassingen in organisatie en aanbod: flexibele lesvormen, vereenvoudigde instructies, vertrouwde routines en aangepaste regels of intensiteit.
- Voorlichting en scholing: vrijwilligers en trainers hebben informatie en vaardigheden nodig om adequaat te reageren.
- Veiligheid en logistiek: aandacht voor valpreventie, begeleiding en duidelijke routes/indeling van ruimtes.
- Samenwerking en middelen: verbinding met lokale zorg- en mantelzorgnetwerken, financiering en ondersteuning voor implementatie.

Kansen voor verenigingen liggen in behouden van leden, sociale inclusie en het versterken van de maatschappelijke rol van sportclubs. Met relatief eenvoudige aanpassingen (kleinschalige pilots, training voor staf, samenwerking met dementieorganisaties) kunnen verenigingen bijdragen aan welzijn en participatie van mensen met dementie én profiteren van een bredere, toekomstbestendige ledenbasis. De verkenning levert praktische voorbeelden op die andere clubs kunnen inspireren bij het dementievriendelijk maken van hun aanbod.