Defensie schaft geavanceerd radarvliegtuig aan 

In dit artikel:

Nederland schaft een Saab GlobalEye aan, een geavanceerd radar- en verkenningsvliegtuig dat vanaf 2031 de krijgsmacht extra zicht moet geven op dreigingen op land, op zee en in de lucht. Defensieminister Dilan Yeşilgöz ondertekende daarvoor woensdag in Zweden een intentieverklaring met Saab.

De GlobalEye is gebaseerd op een zakenjet van Bombardier en kan op grote hoogte meer dan elf uur vliegen, met een bereik van ongeveer 11.500 kilometer en een topsnelheid van 950 kilometer per uur. Boven op het toestel zitten omvangrijke radars en sensoren die onder meer drones, kruisraketten, radarinstallaties en andere moeilijk waarneembare doelen kunnen opsporen. De systemen hebben volgens Saab een bereik van ruim 450 kilometer, of 650 kilometer bij een uitvoering met vergroot bereik.

Het vliegtuig kan niet alleen informatie verzamelen, maar ook dienen als vliegend commandocentrum. Analisten aan boord verwerken gegevens tijdens de vlucht en delen die direct met gevechtsvliegtuigen, marineschepen en luchtverdediging. Ook tijdens elektronische oorlogsvoering moet het toestel inzetbaar blijven.

Nederland koopt één eigen GlobalEye om zelfstandig te kunnen bepalen waar het wordt ingezet. Staatssecretaris Derk Boswijk noemde onder meer de Noordzee, met vitale internetkabels en mogelijke Russische activiteiten rond de zogenoemde schaduwvloot, en het Caribisch gebied. Daarnaast werkt Nederland samen met Zweden: het Nederlandse toestel komt in een gezamenlijke pool met drie Zweedse vliegtuigen. Daardoor kan Nederland al vanaf 2028 oefenen en het toestel inzetten.

De aanschafprijs is niet bekendgemaakt. Binnen de NAVO wordt rekening gehouden met ongeveer 350 tot 390 miljoen euro per toestel, afhankelijk van de uitrusting en ondersteuning. Samen met tien andere NAVO-landen schaft Nederland bovendien tien nieuwe radarvliegtuigen aan ter vervanging van veertien verouderde AWACS-toestellen op de NAVO-basis in Geilenkirchen.