Defensie overweegt versoepeling drugsbeleid: 'Geen direct ontslag'
In dit artikel:
Defensie heeft al decennialang een zero-tolerancebeleid voor drugsgebruik: ook in vrije tijd leidt gebruik tot ontslag, harddrugs zijn absoluut verboden. Sinds 2021 is het beleid aangescherpt: commandanten mogen onaangekondigde drugstests doen op kazernes en jaarlijks worden ongeveer vijftig militairen ontslagen na positief testresultaat. Nieuwsuur meldt dat Defensie nu onderzoekt of dat strikte beleid versoepeld kan worden; een woordvoerder bevestigt dat men wil verschuiven van directe sancties naar meer nadruk op bewustwording, voorlichting en preventie, waarbij overtreders in sommige gevallen eerst een waarschuwing krijgen in plaats van meteen ontslag.
Het dossier kreeg een gezicht via oud-militair "Pepijn" (pseudoniem). Na zes jaar dienst kreeg hij tijdens een buitenlandse oefening een joint aangeboden, nam een trek en werd kort daarna door leidinggevenden betrapt. Omdat dit tijdens een oefening gebeurde, volgde direct ontslag; een rechterlijke procedure eindigde in een oneervol ontslag. Dergelijke uitspraken hebben verstrekkende gevolgen: ex-militairen komen vaak niet meer in aanmerking voor functies bij andere overheidsorganisaties en raken soms sociaal en psychisch aan de grond; advocaat en veteraan Michael Ruperti zegt gevallen te kennen van diepe neergang en zelfs zelfdoding.
Er bestaat binnen het veld verdeeldheid over hervorming. Ruperti pleit voor meer ruimte voor maatwerk en een tweede kans — hij wijst op veranderende maatschappelijke normen en het feit dat jonge rekruten vaker recreatief drugs gebruiken. Enkele commandanten zouden ook voor soepeler beleid zijn, zodat zij zelf kunnen inschatten wanneer sancties op hun plaats zijn. Tegenover die positie staat de militaire vakbond ACOM en bestuurder John van der Hulst, die de bijzondere verantwoordelijkheid van militairen benadrukt: veel militairen staan op korte oproepbaarheid en moeten altijd inzetbaar en nuchter zijn. Van der Hulst stelt dat de risico’s bij hoog-risicobeleid — parachutespringen, duiken, schieten, rijden — te groot zijn om ruimte te geven aan regelmatig drugsgebruik.
Ook speelt de personeelstekortvraag: Defensie breidt flink uit en heeft vooral jonge aanwas nodig. Dat maakt de discussie urgenter omdat strikte handhaving potentiële kandidaten kan afschrikken of jonge militairen hard treft bij een misstap. Defensie zegt het huidige beleid niet helemaal los te willen laten maar zoekt naar een balans tussen veiligheid en realistische, menselijkere afhandeling van incidenten.