'Defensie negeert dossiers slachtoffers bombardement Hawija'

In dit artikel:

Journalisten van Investico, BOOS en De Groene Amsterdammer stellen dat het ministerie van Defensie onvoldoende moeite heeft gedaan om slachtoffers en nabestaanden van een Nederlands bombardement in Hawija (Irak) te traceren. Meer dan tien jaar geleden bombardeerden Nederlandse F-16’s een gebouw waar door IS explosieven werden geproduceerd; daarbij vielen naar schatting zeker zeventig burgerdoden.

Een onderzoekscommissie in 2025 concludeerde dat Defensie te weinig eigen informatie had en te veel steunde op Amerikaanse bronnen, en dat er onvoldoende rekening werd gehouden met het risico dat de in de fabriek aanwezige explosieven door een aanval zouden ontploffen. In januari ging demissionair minister Brekelmans naar Irak om excuses aan te bieden en kondigde 10 miljoen euro aan voor de wederopbouw van Hawija, maar zei tegelijk dat er niet genoeg gegevens waren om individuele schadevergoedingen toe te kennen en dat er geen lokale instantie met die informatie bestond.

De drie media vinden dat dit niet klopt: in de provinciehoofdstad is wel een compensatiekantoor met gegevens over slachtoffers uit Hawija, en de Iraakse ngo Ashor (in samenwerking met Universiteit Utrecht en Pax) heeft dossiers opgebouwd en de informatie meerdere malen aangeboden aan de Nederlandse overheid—zonder dat Defensie erop inging. Defensie heeft eerder incidenteel vergoedingen betaald bij buitenlandse burgerslachtoffers, maar minister Yesilgöz geeft geen verklaring waarom Hawija-slachtoffers niet individueel worden gecompenseerd. De zaak roept vragen op over verantwoordelijkheid, transparantie en de manier waarop Nederland slachtoffers identificeert en tegemoetkomt.