Defensie grootste gebruiker privéjets: vlucht Brekelmans naar Canada kostte 180.000 euro
In dit artikel:
In de afgelopen zes maanden trokken meerdere hoge ambtsdragers in Nederland flink de portemonnee open voor gecharterde privévliegtuigen, wat Kamerleden geschokt heeft. Meest recent ontstond commotie rond defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD), die voor een eendaags bezoek aan het marineschip Zr. Ms. Evertsen naar Cyprus vloog met een gehuurd toestel dat ruim €90.000 kostte. Yeşilgöz verdedigde de keuze met de opmerking dat "nou eenmaal geen easyJets op vliegdekschepen landen" en zei dat het bezoek noodzakelijk was.
De duurste incidentele inzet van een privévliegtuig blijkt echter van ex-minister Ruben Brekelmans. Kort voordat hij zijn functie verliet reisde hij voor officiële excuses rond een NAVO-luchtaanval in Hawija en een bezoek aan Nederlandse troepen in Erbil naar Irak; die reis kostte ongeveer €170.000. Eerder betaalde Brekelmans ook ruim €180.000 voor een vlucht naar het Halifax International Security Forum in Canada. Volgens het ministerie was aanvankelijk een lijnvlucht geboekt, maar vanwege agenda- en veiligheidsredenen werd die geannuleerd en bleek een charter voor de zeskoppige delegatie de enige resterende optie. Hoewel er dagelijks directe commerciële vluchten naar Halifax vertrekken, stelde het ministerie dat die niet te verenigen waren met verplichtingen in Nederland; de delegatie naar Canada telde tien personen, wat de kosten per persoon op rond €18.300 bracht. Een latere conferentiereis naar Spanje (over AI) kostte nog eens circa €46.000, waardoor Brekelmans in totaal ongeveer €400.000 aan privévluchten uitgaf in een half jaar.
Ook andere departementen deden soms een beroep op gehuurde toestellen. Zo kreeg voormalig premier Dick Schoof een charter van ongeveer €90.000 voor een bezoek aan Caïro voor de ondertekening van een vredesplan voor Gaza, en toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra betaalde ruim €80.000 voor een Roemenië-bezoek toen het regeringsvliegtuig uitviel en meerdere locaties bezocht moesten worden. Overige ministeries huren vooral voor vluchten tussen Caribische eilanden, meestal met veel lagere bedragen; staatssecretaris Alexandra van Huffelen maakte vaak gebruik van zulke verbindingen.
Tweede Kamerleden van meerdere partijen uitten verontwaardiging en vragen over doelmatigheid en uitgaven — vooral gelet op stijgende kosten voor burgers. Het ministerie van Defensie zegt scherp te letten op kosten, dat externe inhuur incidenteel is en dat altijd het reguliere stappenplan wordt doorlopen om te beoordelen of commerciële vluchten of het regeringsvliegtuig mogelijk zijn.