Defensie-expert Ko Colijn over Oekraïense drones die 'kernwetten' herschrijven

In dit artikel:

Defensie-expert Ko Colijn schetst hoe de door Oekraïne aangewakkerde dronerevolutie de regels van strategische veiligheid ingrijpend verandert. Op 1 juni 2025 zouden Oekraïense drones op de militaire basis Belaya elf elf (volgens Kiev meer dan veertig) Russische bommenwerpers hebben vernietigd; daarmee raakte ook de nucleaire regie gedeeltelijk verstoord. Oekraïne beschikt nu naar eigen zeggen over het vermogen om doelen tot zo’n 1.800 km vanuit eigen grondgebied te raken, waardoor zelfs Moskou binnen bereik komt en de Russische leiding zichtbaar nerveus is geworden.

De kern van Colijns analyse is dat goedkope, massaal inzetbare én steeds slimmer besturde drones oorlogvoering fundamenteel herschikken. Tijdens een NAVO-oefening in Estland bleken een dozijn Oekraïense drones een complete eenheid te kunnen overrompelen. Oekraïne verkoopt technische kennis en systemen aan NAVO-landen, Golfstaten en bedrijven; de door AI aangedreven verbeteringen volgen in weken, niet jaren.

Rose Gottemoeller, ex-wapenbeheersingsambtenaar onder Obama, waarschuwt in Foreign Affairs dat die verschuiving afschrikking en bestaande nucleaire conventies onder druk zet. De klassieke stabiliteit van de Koude Oorlog — wederzijdse vernietigingscapaciteit als oorlogsdrempel — brokkelt af doordat staten onzeker zijn over elkaars bedoelingen, verdragen worden opgezegd en nieuwe spelers kerncapaciteiten ontwikkelen. Voorbeelden zoals India–Pakistan, Iraanse raketaanvallen op Israël en de angstreacties rond Russische inzet van tactische kernwapens illustreren dat het oude model minder betrouwbaar is.

Gottemoeller pleit niet voor meer en betere kernwapens maar voor betere beveiliging van nucleaire installaties; Colijn benadrukt echter de praktische grenzen daarvan: te veel kwetsbare locaties en weinig verweer tegen zwermen drones. Conclusie: strategische stabiliteit staat onder druk en vraagt hernieuwde internationale aandacht en nieuwe verdedigings- en beleidsoplossingen.