Defensie-expert Ko Colijn over de verborgen wereld van inlichtingendiensten

In dit artikel:

Defensie-expert Ko Colijn beschrijft hoe westerse en Nederlandse inlichtingendiensten in de aanloop naar de Russische invasie van Oekraïne verdeeld waren over Poetins bedoelingen. Op 24 februari 2022 bleek uiteindelijk dat de Amerikanen en Britten gelijk hadden: Rusland viel Oekraïne binnen.

Volgens Colijn was er internationaal lang discussie over de vraag of Poetin echt zou toeslaan. Amerikaanse en Britse diensten waarschuwden voor een aanval, terwijl de Nederlandse AIVD – en daarmee het officiële Nederlandse standpunt – ervan uitging dat Poetin het niet zou doen. De MIVD zat juist eerder op de lijn dat een invasie wel degelijk mogelijk was. Binnen Nederland werden Rusland-experts van AIVD en MIVD gebundeld in één Ruslandkamer, maar ook daar botsten de inzichten geregeld.

Colijn benadrukt dat inlichtingendiensten niet alleen informatie verzamelen, maar ook diplomatiek moeten samenwerken om regeringen tot gezamenlijk beleid te brengen. Dat was extra belangrijk omdat veel Europese landen, vooral Frankrijk en Duitsland, na de misleidende Amerikaanse en Britse informatie over Irak in 2003 huiverig waren om opnieuw op basis van foutieve inlichtingen te handelen. In dit geval gaf onder meer satellietinformatie over ongewoon veel bloedplasma en veldhospitalen bij de Oekraïense grens uiteindelijk de doorslag dat Rusland zich serieus op oorlog voorbereidde.