NU+ | Defensie-expert Ko Colijn over de toekomst van oorlogsvoering met robots
In dit artikel:
Defensie-expert Ko Colijn schetst hoe robots en AI de loop van moderne oorlogvoering veranderen, met Oekraïne als proeftuin van die omslag. Als illustratie noemt hij een humaan uitziende robot die onlangs de halve marathon van Peking won en de snelle opkomst van krachtige AI-systemen die digitale infrastructuur kunnen ontregelen. Die technologische versnelling vertaalt zich direct op het slagveld rondom Oekraïne.
Oekraïne ontwikkelt zich volgens Colijn tot een “slagveldlaboratorium”: het loopt technologisch in, en soms vooruit op, Rusland. De Verenigde Staten pompen intussen enorme middelen in onbemande systemen (genoemd wordt een Amerikaanse investering van 54 miljard dollar in drones). Binnen het conflict zelf ziet Colijn signalen van Russische problemen — logistieke tekorten, ondermijnde luchtverdediging, dalende populariteit van Poetin en onrust onder militaire bloggers — hoewel Rusland nog steeds steden bestookt met raketten en elektronische tegenmaatregelen inzet die soms voor opschudding in buurlanden zorgen.
De kern van Colijns betoog is hoe drones en robots operationeel worden: van onbemande voertuigen die mijnenvelden en logistieke taken overnemen tot autonome of semi-autonome systemen die medische evacuatie, bevoorrading en eenvoudige reparaties uitvoeren. Oekraïne zou naar een model willen verschuiven waarbij bataljons snel 3D-geprinte drones kunnen produceren, aangepast aan directe behoeften. Zelensky meldt dat de afgelopen maanden duizenden missies met drones en robots zijn uitgevoerd; Kyiv rapporteerde ook dat in maart 33.000 Russische drones werden neergehaald (cijfers die deels moeilijk independently te verifiëren zijn).
Tactisch verschuift de balans deels in het voordeel van de verdediger: onbemande middelen versterken de houdbaarheid van posities, terwijl Rusland nog steeds probeert terrein te winnen met klassieke veldslagen en grootschalige aanvallen—soms met zwermen op burgerdoelen, terwijl Oekraïne selectiever en systeemgericht opereert. Ook op zee wint Oekraïne terrein met onbemande schepen die onder meer vijandelijke Shahed-drones neerhaalden en Russische olie-installaties aanvielen; Kyiv rekent zulke acties toe aan aanzienlijke economische schade voor Rusland (een genoemde schatting is circa 100 miljoen dollar per dag, die met voorzichtigheid geïnterpreteerd moet worden).
Colijn waarschuwt dat de stap naar geautomatiseerde gevechtsfuncties alleen een kwestie van tijd is. Mogelijke gevolgen zijn minder afhankelijkheid van menselijke frontsoldaten en een veranderende dynamiek tussen aanvaller en verdediger. Tegelijk brengt de opkomst van AI en autonome wapens nieuwe risico’s — van misbruik door criminelen of staten tot juridische en ethische vragen — waarvoor internationale normen nog grotendeels ontbreken.