Deense militairen hebben opdracht meteen te schieten bij eerste teken invasie van Groenland
In dit artikel:
Deense militairen op Groenland hebben van het ministerie van defensie de instructie gekregen een eventuele Amerikaanse invasie onmiddellijk en zelfstandig met geweld te beantwoorden, zonder eerst overleg of toestemming af te wachten. Deze bevoegdheid is gebaseerd op een Koude Oorlog-richtlijn uit 1952 die troepen machtigt direct te handelen bij invasies, ook als bevelhebbers geen formele oorlogsverklaring hebben ontvangen. The Independent bracht de achtergrond van de regel naar buiten; het Deense ministerie bevestigde de toepassing aan lokale media.
De aanscherping van de Deense reactie volgt op Amerikaanse signalen dat het Witte Huis een verkenning heeft gehouden naar de aankoop — of zelfs de mogelijkheid van een gewapende overname — van Groenland. Denemarken en Groenland hebben laten weten niet geïnteresseerd te zijn in verkoop, en Kopenhagen wil de kwestie agenderen binnen de NAVO. Volgens de berichtgeving zoekt de Amerikaanse zijde simultaan naar diplomatieke gesprekken (waarbij senator Marco Rubio genoemd wordt; Rubio is geen minister van buitenlandse zaken) en naar commerciële voorstellen die de spanningen mogelijk zouden verminderen.
Internationaal klonken stevige waarschuwingen: experts bij Atlantisch en Brits beleidsonderzoek (Atlantic Council, Chatham House) stellen dat een Amerikaanse inval de essentie van gemeenschappelijke verdediging en artikel 5 van het NAVO-verdrag zou ondermijnen. Keir Giles van Chatham House pleit ervoor dat Europese landen extra troepen op Groenland zouden kunnen plaatsen om zo’n aanval af te schrikken, net zoals in 2014 snelheden naar de Baltische staten werden gestuurd na de Russische aanval op Oekraïne. Anna Wieslander (Atlantic Council) waarschuwt dat een inval de NAVO in feite zou doen ontsporen.
De Duitse president Frank‑Walter Steinmeier waarschuwde eveneens dat het uithollen van gedeelde NAVO-waarden en het normaliseren van machtspolitiek de wereldorde verzwakt. In bredere analyses wordt gesignaleerd dat sommige Amerikaanse beleidskringen de Europese Unie als tegenkracht zien; dat doel — aldus de berichtgeving — heeft al tot spanningen geleid tussen de VS en Europese instellingen.
Context: Groenland heeft strategische betekenis in het Noordpoolgebied (met onder meer Amerikaanse militaire faciliteiten zoals Thule), wat de gevoeligheid van alle voorstellen en reacties verklaart.