Deadline nadert: mag Trump oorlog met Iran voortzetten zonder Congres?
In dit artikel:
De War Powers Resolution uit 1973 geeft de Amerikaanse president tijdelijk de bevoegdheid om zonder voorafgaande goedkeuring van het Congres militaire acties te ondernemen, maar beperkt die handelingsruimte tot zestig dagen. Het huidige conflict tussen de Verenigde Staten (met steun van Israël) en Iran begon op 28 februari; omdat president Trump het Congres formeel pas op 2 april informeerde, valt de wettelijke termijn op 1 mei. De president kan éénmalig nog maximaal dertig dagen verlengen, maar die extra periode is volgens de wet bedoeld voor een veilige terugtrekking en niet voor voortzetting van offensieve operaties.
Sinds het begin van de confrontaties hebben Democraten in het Congres herhaaldelijk pogingen gedaan om Trumps oorlogsmacht in te perken, verwijzend naar economische gevolgen zoals stijgende energieprijzen en verkleinde kansen op een diplomatieke uitweg. Republikeinen blokkeerden die moties grotendeels, maar er rijzen scheuren binnen hun gelederen. Correspondent Erik Mouthaan wijst erop dat de Republikeinse positie nu bepalend is: een meerderheid steunt tot nu toe Trump, maar een kleiner aantal partijgenoten — onder wie senator John Curtis — vindt dat langdurige militaire acties zonder toestemming van het Congres onaanvaardbaar zijn.
Politieke druk speelt mee: de tussentijdse verkiezingen in november en onvrede over het regeringsbeleid rond kosten van levensonderhoud (uit een Reuters/Ipsos-peiling blijkt dat slechts 22 procent tevreden is) kunnen Republikeinse steun voor voortzetting van de strijd ondermijnen. Tegelijk betekent het verstrijken van de zestig dagen niet automatisch een onmiddellijke stop; achter de schermen wordt naar verwachting onderhandeld over tijdelijke constructies of compromissen, en het Witte Huis zoekt volgens berichten manieren om Republikeinen te bewegen Trump de nodige vrijheid te geven. De uitkomst blijft onzeker en hangt vooral af van interne partijdynamiek en politieke kosten-batenafwegingen.