De winter is voorbij: help de vleermuis en egel in je tuin

In dit artikel:

Met de lente ontwaken vleermuizen en egels uit hun winterslaap en zoeken ze in tuinen dringend naar voedsel en water. Deze nachtdieren zijn nuttige buren: vleermuizen jagen ’s avonds insecten uit de lucht, egels speuren in het struikgewas naar kevers, duizendpoten, slakken en pissebedden. Omdat ze na de winterslaap veel energie moeten terugwinnen, is het voorjaar hét moment om je tuin diervriendelijk in te richten.

Wat kun je doen?
- Meer groen, minder tegels: een grote variatie aan (liefst inheemse) planten en bomen trekt meer insecten aan, waar zowel vleermuizen als egels van profiteren. Planten die bloeien van maart tot november zijn voor vleermuizen het meest waardevol. Nachtelijke bloeiers zoals wilde kamperfoelie, teunisbloem en nachtsilene versterken de voedselbron voor nachtelijke insecten.
- Laat rommelhoekjes liggen: egels gebruiken bladhopen en rommelplekken als slaap- en voortplantingsplaatsen en vinden daar hun voedsel. Een te nette tuin is onaantrekkelijk voor ze.
- Verbinding tussen tuinen: egels hebben vaak meerdere tuinen nodig. Een haag is beter dan een dichte schutting; anders maak een doorgang (een “egelsnelweg”) zodat ze veilig kunnen rondtrekken.
- Pas op met robotmaaiers: veel robotmaaiers rijden ’s avonds en vormen een groot risico. Egels rollen zich op bij gevaar en krijgen daardoor vaak ernstige verwondingen of overlijden na een botsing — vooral jonge dieren zijn kwetsbaar.
- Beperk verlichting: felle tuinverlichting verstoort nachtelijk gedrag. Directionele lampen, afscherming, uitzetten of bewegingssensoren helpen om donkere jachtgebieden te houden.
- Zorg voor water: een kleine vijver of natte zone trekt insecten, amfibieën en vogels aan en levert drinkwater. Voor vleermuizen werkt een langwerpige vijver als landingsbaan; voor egels is het belangrijk dat oevers niet te steil zijn of dat er een laag schoteltje water klaarstaat.

Waarom dit belangrijk is
Door eenvoudige aanpassingen kunnen tuinen fungeren als (tijdelijk) jacht- en woongebied en ondersteunen ze het herstel van dieren na de winter. Bovendien leveren vleermuizen en egels natuurlijke plaagbestrijding op. Voor praktische tips en achtergrondinformatie verwijst de tekst naar de Zoogdiervereniging.