De wethouder die voorkwam dat Amsterdam ver-Amerikaniseerde: geen snelwegen door de stad, geen Manhattan aan de Amstel

In dit artikel:

Halverwege de jaren zeventig kantelde Amsterdam van een stad die bewoners juist wegduwde naar groeikernen als Almere en Purmerend, naar een beleid dat de binnenstad en negentiende-eeuwse wijken moest versterken. In een dubbelbiografie laten Tim Verlaan en Petra Brouwer zien hoe buurtactivist, raadslid en later wethouder Michael van der Vlis daarbij een sleutelrol speelde.

Van der Vlis kwam als jonge bewoner van De Pijp in actie tegen plannen die de stad moesten omvormen tot een autogerichte “Manhattan aan de Amstel”, onder meer met een mogelijk eindstation van de Schiphollijn bij het Rijksmuseum. Vanuit zijn woning aan de Ruysdaelkade bouwde hij mee aan buurtorganisatie en sociale hulp, onder meer via de Rode Wijkpost in de Gerard Doustraat, waar bewoners terechtkonden met vragen over huur, uitkeringen en werk.

Als wethouder bleef Van der Vlis vasthouden aan de compacte stad: dicht bouwen binnen de bestaande stad, meer aandacht voor openbaar vervoer, fiets en voetganger, en minder ruimte voor de auto. Hij duwde belangrijke plannen door, zoals het Verkeerscirculatieplan en projecten voor nieuwbouw in oude wijken, vaak tot ergernis van ambtenaren en tegenstanders. De auteurs verbinden die strijd met de huidige woningnood en leefbaarheidsproblemen in Amsterdam: de stad profiteerde lang van het compacte-stadbeleid, maar ervaart nu opnieuw de grenzen ervan.