De wet niet naleven? Dat is bij de Dienst Toeslagen bewust beleid

In dit artikel:

Een intern memo van de Dienst Toeslagen, openbaar gemaakt via de Wet open overheid, toont dat ambtenaren bewust documenten achterhielden die toelichten waarom ouders het stempel Opzet / Grove Schuld kregen. Het memo, gedateerd september 2025, beschrijft een interne werkafspraak om zulke onderliggende stukken niet te verstrekken, ondanks dat de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft dat belanghebbenden recht hebben op die informatie. De memo erkent zelf dat deze handelswijze in strijd is met de wet en “niet houdbaar in beroep” zou zijn.

Het label Opzet / Grove Schuld betekende dat de Belastingdienst aannam dat ouders bewust fouten maakten bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag met het oog op financieel gewin. Die kwalificatie leidde tot massale en vaak onterechte terugvorderingen, het onmogelijk maken van betalingsregelingen en uitsluiting van schuldhulpverlening. Duizenden ouders kregen onterecht dat stempel; dat vormt de kern van het toeslagenschandaal. Getroffenen kunnen een tegemoetkoming aanvragen bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT).

Het ministerie van Financiën zegt dat het memo een werkwijze beschrijft die in het begin van de UHT was opgezet, en dat de inzet altijd is geweest om aan wettelijke verplichtingen te voldoen. Advocaten en juristen noemen de praktijk echter stuitend en onrechtmatig. Advocaat Khadija Bozia zegt dat het systematisch achterhouden van stukken rechtsbijstand bemoeilijkt; hoogleraar Ymre Schuurmans benadrukt dat burgers zo niet kunnen controleren of bestuursbesluiten terecht waren, wat het vertrouwen in de rechtsstaat schaadt. Volgens Bozia is het niet verstrekken van informatie nog steeds aan de orde van de dag.