De Westerschelde mag geen afvoerputje zijn

In dit artikel:

Afgelopen weekend lekte bij de haven van Antwerpen naar schatting duizenden liters stookolie die met het tij de Westerschelde in stroomde; ook in Zeeland spoelde zwarte olie aan en ontstonden kilometerslange vlekken op slikken, schorren en oevers. Honderden vogels raakten besmeurd en probeerden de olie van hun verenkleed te poetsen. Het incident illustreert volgens de auteurs — Floris van Kuijk (Vogelbescherming) en Rob van Westrienen (Het Zeeuwse Landschap) — geen op zichzelf staande ramp, maar een symptoom van structurele problemen.

De Westerschelde is een zeldzaam en dynamisch getijdengebied waar rivier- en zeewater samenkomen en jaarlijks honderdduizenden trekvogels voedsel en rust vinden. Die ecologische rol staat echter voortdurend onder druk: incidentele olielekken stapelen zich op bij een brede, dagelijkse vervuiling door microplastics, PFAS en andere stoffen. Tegelijkertijd hebben menselijke ingrepen — bedijkingen, landwinning en intensief baggeren voor de scheepvaart — de natuurlijke dynamiek verstoord, waardoor slikken en platen verdwijnen en het leefgebied voor vogels krimpt.

Opruimen is lastig omdat olie zich in een moeilijk begaanbaar getijdenlandschap verspreidt en omdat veel vervuiling langdurige, onzichtbare effecten heeft: vis en schelpdieren worden niet altijd veilig bevonden, aanspoelend schuim is ongeschikt voor kinderen om in te spelen en vee op schorren kan besmet raken. De auteurs waarschuwen dat de combinatie van zwaardere scheepvaart, hogere dijken en verlies van ruimte de druk alleen maar opvoert.

Hun oproep: maak het probleem zichtbaar en handel. Praat erover, steun natuurorganisaties, zet vrijwilligerswerk en lobbywerk in, en dwing bestuurders te stoppen met vervuiling en te investeren in herstel — geef ruimte terug aan slikken en schorren zodat de Westerschelde weer groter, sterker en schoner kan worden.