De wereld staat in brand, gasprijs stijgt en alle ogen gaan naar het Groninger gas. 'Vermoeiend en feitelijk onjuist'
In dit artikel:
Telkens als de wereldwijde energievoorziening onder druk staat — door de oorlog in Oekraïne, sabotage van pijpleidingen, inflatie of recent de oorlog in het Midden-Oosten — duikt onmiddellijk de roep op om de gaskraan in Groningen weer open te draaien. Voor Merel Jonkheid van de Groninger Bodem Beweging is dat een terugkerende ergernis: de suggestie dat Groningen de Nederlandse gasprijzen structureel kan verlagen, klopt niet en doet bovendien geen recht aan de risico’s en schade die winning blijft veroorzaken.
Energie-econoom Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen bevestigt dat herstel van de gaswinning praktisch geen effect heeft op de internationale markt of op consumentenrekeningen. Historisch piekte de Groningse winning in 2013 op 53,8 miljard kuub; dat staat tegenover een Europese markt van zo’n 500 miljard kuub, zonder Azië en Amerika mee te rekenen. Een beperkte toename van de Groningse productie is daardoor slechts een fractie van wat nodig zou zijn om prijzen substantieel te beïnvloeden. Winst voor de staatskas is mogelijk, maar die wordt deels tenietgedaan door extra schade en versterkingskosten aan woningen, waarvoor de overheid op moet draaien.
Mulder legt ook uit dat de recente prijsstijgingen door onrust in het Midden-Oosten vooral door Aziatische markten worden opgeroepen; Europa haalt veel van zijn gas uit Noorwegen en de Verenigde Staten, maar wereldwijde prijsstijgingen werken door naar hier. Voor leveringszekerheid is Groningen volgens hem niet noodzakelijk; er zijn andere opties voor onzekere periodes.
Politiek is er weinig animo om de kraan weer te openen. Premier Rob Jetten en de woordvoerder van minister Stientje van Veldhoven benadrukken dat herstart geen serieuze optie is; het verbod op winning is in de wet vastgelegd. Kamerleden van verschillende partijen, zoals CDA, SP en VVD, onderstrepen dat vermijden van extra risico’s en het waarborgen van vertrouwen bij Groningers zwaarder wegen dan kortetermijnargumenten rond gasprijzen. De SP wijst erop dat duizenden huizen nog onveilig zijn en dat zo’n 25.000 schademeldingen openstaan; hervatten van winning zou die problemen verergeren.
De Groninger Bodem Beweging roept de media op om zorgvuldig en genuanceerd te berichten en rekening te houden met de voortdurende nasleep voor bewoners. Samenvattend: politiek, juridisch en economisch wegen de nadelen van hernieuwde winning zwaarder dan de vermeende voordelen voor de Nederlandse consument.