'De weg naar Fenix' toont alle vergadersessies, visiediscussies en aanschafreizen die voorafgingen aan Wim Pijbes' migratiemuseum

In dit artikel:

Wim Pijbes staat centraal in een nieuwe documentaire over de totstandkoming van migratiemuseum Fenix in Rotterdam, dat op 1 juli 2026 verscheen. De film volgt vijf jaar lang de bouw en inrichting van het museum en laat zien hoe Pijbes als drijvende kracht grote ambities combineert met een uitgesproken, soms dominante stijl. Tegelijkertijd laat de auteur merken dat het museumproject meer is geworden dan een klassieke geschiedenis van landverhuizers vanaf de Rotterdamse kade: Fenix kiest nadrukkelijk voor een bredere blik op migratie als wereldwijde realiteit.

De documentaire toont vergaderingen, aankopen, bouwprocessen en gesprekken met kunstenaars en betrokkenen, waardoor het project zowel inhoudelijk als emotioneel kleur krijgt. Vooral de persoonlijke verhalen en objecten van migranten en hun nakomelingen maken indruk, zoals een houten stoel uit een Moluks museum die verwijst naar de pijnlijke erfenis van Westerbork/Schattenberg, of een door een Taiwanese familie geschonken talisman. Zulke objecten geven de tentoonstelling volgens de tekst veel meer diepgang dan het oorspronkelijke, te smalle concept had gedaan.

Ook de architectuur van Fenix en de kwaliteit van de kunst krijgen lof. De auteur noemt het museum indrukwekkend en de kunst sterk, al klinkt er kritiek op de soms opgeblazen machostijl van Pijbes en op delen van de museale aanpak. Toch overheerst waardering voor het resultaat: een museum dat migratie niet als voetnoot, maar als centraal historisch en menselijk thema neerzet.