De wanstaltige afbeelding die Wilders op X deelde bewijst weer: het strafrecht is niet voor alles de oplossing

In dit artikel:

Geert Wilders plaatste vorig jaar op X een provocerende afbeelding waarin een aantrekkelijke blonde vrouw (PVV) tegenover een boze, oudere vrouw met hijab (PvdA) werd gezet, en riep kiezers op een keuze te maken bij de verkiezingen. Die post leidde tot zo’n 16.000 meldingen bij antidiscriminatiebureaus en een stortvloed aan aangiften bij het Openbaar Ministerie wegens groepsbelediging en aanzetten tot haat. Vorige week besloot het OM de zaak te seponeren: er zou onvoldoende wettig en overtuigend bewijs zijn voor een kansrijke strafrechtelijke vervolging. Klagers kunnen nog gebruikmaken van een artikel 12-procedure bij het gerechtshof om alsnog vervolging af te dwingen.

De beslissing wekt opnieuw onvrede bij degenen die gehoopt hadden op strafrechtelijke sancties. Tegelijkertijd plaatst de columnist de uitslag in een bredere juridische en maatschappelijke context: de vrijheid van meningsuiting in Nederland laat veel toe, en grove of kwetsende uitlatingen vallen niet automatisch onder strafbare groepsbelediging of opruiing. Als precedent noemt hij eerdere beslissingen rond uitspraken van minister Mona Keijzer en de punkband Bob Vylan, die door justitie als grof of provocatief, maar niet strafbaar werden aangemerkt.

De kernboodschap is dat het strafrecht niet alle maatschappelijke misstanden kan oplossen; het is een ultimum remedium en kan soms averechts werken omdat verdachten zich in de rechtszaal als slachtoffers kunnen presenteren. Vugts pleit voor realistischer verwachtingsmanagement van antidiscriminatieorganisaties en voor het zoeken naar alternatieve, effectievere manieren om racisme en haat te bestrijden — bijvoorbeeld door publieke podia en debat te benutten in plaats van overbelaste rechtbanken.