De Waddenvereniging wil een deel van de Waddenzee afsluiten voor visserij. Wat levert dat op?
In dit artikel:
De Waddenvereniging vraagt de Tweede Kamer om 30 procent van de bodem van de Waddenzee permanent rust te geven: garnalenvissers met sleepnetten zouden daar niet meer mogen vissen. Het voorstel sluit aan op de Europese Natuurherstelverordening, die lidstaten verplicht om uiterlijk 2030 natuurschade op minstens 20 procent van land- en zeegebieden te herstellen; Nederland moet uiterlijk 1 september een herstelplan klaar hebben dat volgend jaar inwerkt.
De visserijsector zit onder druk: de kottervloot is de afgelopen jaren gehalveerd en volgens Durk van Tuinen (secretaris van de Vissersbond) dreigt binnenkort een verlies van een derde van de garnalenvisserij. Hoge brandstofprijzen, minder visgebied door windparken, strengere stikstofregels, het herstel van natuur en vergrijzing zetten vissers zwaar onder druk.
Wetenschappers zeggen dat het nut van afsluitingen afhangt van wat je wilt bereiken en welke soorten je beschermt. Haaien profiteren weinig van afgesloten gebieden vanwege hun grote actieradius, maar voor bodemorganismen en soorten die zich lokaal vestigen — zoals oesters en zeegras — kan het wél effectief zijn. Volgens emeritus hoogleraar Jaap van der Meer liggen grote delen van laagdynamische wadplaten (met weinig stroming en minder verschil tussen hoog- en laagwater) het meest voor herstel in aanmerking; die gebieden leveren relatief weinig vangst op: in de helft van deze laagdynamische zones wordt slechts zo’n 7 procent van de totale vangst gehaald. Dat suggereert dat sluiting van zulke stukken relatief weinig effect op de visserij zou hebben en ruimte kan bieden voor natuurherstel.
De Waddenvereniging (directeur Tjeerd de Groot) is bereid tot lange-termijnafspraken zodat vissers in hoogproductieve gebieden actief kunnen blijven; tegelijk loopt de vergunning voor garnalenvisserij momenteel bij de rechter. Vissers pleiten op hun beurt voor behoud van ruimte voor hun bedrijfstak en zoeken naar slimme combinaties met andere ruimtelijke functies, bijvoorbeeld rond windparken. De komende beleidskeuzes worden bepalend voor hoe natuurherstel en de toekomst van de Nederlandse visserij in de Waddenzee elkaar moeten vinden.