De VVD moet het maatschappelijk middenveld zijn stem teruggeven

In dit artikel:

Veel Nederlandse maatschappelijke organisaties voelen de pijn van de kabinetsbezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking: lopende programma’s liepen eind vorig jaar af en worden niet verlengd, personeel wordt al weggesneden. Het is de uitvoering van het beleid dat voormalig PVV-minister Reinette Klever inzette: een omslag naar meer eigen voordeel voor Nederland en een bezuinigingsdoel van circa 2,4 miljard euro minder uitgaven in 2027, met gevolgen voor ngo’s, klimaatmaatregelen en vrouwenrechten.

Klever verving de bekende term 'ontwikkelingssamenwerking' door een nadruk op hulp die vooral Nederland ten goede moet komen. Hoewel zij niet meer minister is, zet demissionair staatssecretaris Aukje de Vries (VVD) dit koersgezet voort — soms strenger dan haar voorgangster. Ze weigerde twee keer Kamermoties die maatschappelijke organisaties weer zouden financieren om in Den Haag te lobbyen en zusterorganisaties uit conflictgebieden te laten informeren. Volgens De Vries mogen ngo’s niet met publiek geld lobbyen; critici vinden die houding problematisch omdat politici zo minder geïnformeerd raken over bijvoorbeeld oorlogsgebieden en vrouwenonderdrukking.

Terwijl De Vries deze kortingen handhaaft en administratieve/ juridische bezwaren aanvoert tegen Kameroproepen, stemde de Kamer vrijwel gelijktijdig, met steun van de VVD, voor versoepeling van het bonusplafond in de bankensector — een ontwikkeling die door tegenstanders als tegenstrijdig wordt gezien. De oppositie veranderde haar strategie van motie in amendement om de staatssecretaris te dwingen tot uitkering van lobbysubsidies, maar De Vries houdt voet bij stuk.

De beoogde nieuwe coalitiepartijen D66 en CDA hebben eerder aangegeven de bezuinigingen stapsgewijs te willen terugdraaien. Voorstanders menen dat het maatschappelijk middenveld in een wereld van toenemende machtsconcentratie onmisbaar blijft om Nederlandse en internationale beleidskeuzes te legitimeren en te verbeteren.