De VS wil het Cubaanse regime gecontroleerd omverwerpen
In dit artikel:
Een vuurgevecht op zee heeft de al gespannen relatie tussen Havana en Washington verder doen oplaaien. Woensdag, ongeveer twee kilometer ten noorden van de Cubaanse kust, sommeerde een Cubaaanse douaneboot een in Florida geregistreerde speedboot zich te legitimeren. De opvarenden zouden daarop het vuur hebben geopend; het douaneschip beantwoordde het vuur. Vier mensen op de speedboot kwamen om, zes anderen raakten gewond en werden aan land verzorgd. De Cubaanse autoriteiten bestempelen de tien onderschepte personen als “infiltranten” met een vermeend terroristisch motief. Aan boord werden wapens, molotovcocktails, kogelwerende vesten en camouflagekleding gevonden. Bovendien is op het eiland een man aangehouden die zou zijn gevlogen om de aangekomen groep op te wachten.
De Verenigde Staten ontkennen betrokkenheid en kondigen een eigen onderzoek aan. In haar eerste reactie zei de Amerikaanse politicus Marco Rubio, van Cubaanse afkomst, dat de VS op dit moment alleen over informatie van de Cubaanse regering beschikt en afstand neemt van de actie, maar hij benadrukte dat de huidige situatie op Cuba onhoudbaar is en verandering nodig is. Washington heeft begin dit jaar een algeheel olie-embargo tegen Havana ingesteld, wat de al penibele economie verder heeft aangetast.
Het incident speelt zich af tegen een diepgaande economische crisis op het eiland: langdurige stroomstoringen en benzinetekorten leiden ertoe dat vuilnis niet wordt opgehaald, scholen gesloten blijven om energie te besparen, supermarkten leeg zijn en veel Cubanen het voedsel niet meer kunnen betalen. Toerisme — ooit de belangrijkste inkomstenbron — stortte in door de coronapandemie; daarnaast droogde traditionele steunbronnen op: Russische hulp nam af na 2014 en vrijwel stopte sinds de invasie van Oekraïne, Venezuela kan minder bijspringen en Mexico biedt minder hulp dan vroeger. Volgens Patricio Silva, emeritus hoogleraar Latijns-Amerikaanse geschiedenis, faalt de regering van Miguel Díaz-Canel in het bieden van economisch perspectief of structurele hervormingen, waardoor al jaren emigratiegolven ontstaan: ongeveer 20 procent van de bevolking vertrok de afgelopen vijf jaar.
De Verenigde Staten zien in de verzwakking van Cuba een kans om het communistische bestuur onder druk te zetten — een politiek die ook binnen de Amerikaanse binnenlandse politiek speelt met het oog op tussentijdse verkiezingen. Analisten waarschuwen echter dat directe interventie riskant is en averechts kan werken. Tegelijk lijken sommige maatregelen bedoeld om een totale implosie te voorkomen: recentelijk werd onder meer een Venezolaanse olietanker en een Russisch goederenschip toch toegelaten tot Cuba. De zaak wordt nu zowel op het terrein als diplomatiek verder onderzocht.