"De volgende stap is dat de VS alle steun volledig stopzet": hoe Trump de druk op Zelensky opvoert

In dit artikel:

De Amerikaanse regering voert de druk op Oekraïne snel op. In één week werd de Amerikaanse steun op drie fronten beperkt: de werking van Starlink en het militaire Starshield werd vertraagd, Oekraïne kreeg niet bij elke Russische aanval Amerikaanse inlichtingen en de goedkeuring voor de levering van Patriot-luchtafweerraketten bleef uit.

Oekraïne gebruikt Starlink vooral om onderscheppingsdrones tegen Russische drones aan te sturen. De verbinding werd niet volledig stopgezet en lijkt inmiddels weer grotendeels normaal te werken. Ook de Amerikaanse inlichtingensteun is niet beëindigd, maar wordt volgens president Volodymyr Zelensky onregelmatig verstrekt. Dat is problematisch omdat Oekraïne de informatie nodig heeft om zich tegen Russische raketaanvallen te verdedigen.

Vooral de vertraagde levering van Patriot-raketten is een zware klap. De raketten zouden volgens Zelensky klaarstaan, maar mogen nog niet worden geleverd. Sinds Donald Trump opnieuw president is, levert de VS Patriots niet meer rechtstreeks aan Oekraïne. Europese en andere landen kopen de systemen via het zogenoemde PURL-mechanisme bij de VS en sturen ze vervolgens door. Daarvoor is Amerikaanse toestemming nodig. Washington zou voorlopig ook verhinderen dat Europese landen Patriot-raketten uit hun eigen voorraad leveren.

Volgens VRT NWS-journalist Marijn Trio zijn de maatregelen bedoeld om Zelensky ervan te overtuigen de aanvallen op Russische olieraffinaderijen en andere delen van de oliesector te stoppen. Trump meent dat die aanvallen de dieselprijs in de VS en wereldwijd opdrijven. Zelensky heeft die druk publiekelijk afgewezen en gezegd dat Oekraïne de aanvallen voortzet. De stijgende prijzen zouden volgens de berichtgeving vooral samenhangen met de oorlog die de VS en Israël in Iran voeren.

De maatregelen lijken voorlopig tijdelijk, maar Washington heeft nog verdere drukmiddelen. Financiële steun en wapenleveringen zijn al bijna twee jaar grotendeels gestopt. Een volledige stopzetting van resterende hulp zou de Oekraïense verdediging, vooral van steden tegen Russische raketten, aanzienlijk verzwakken.

De plotselinge koerswijziging kwam volgens Trio onverwacht en kan verband houden met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van begin november. Trump zou opnieuw de kant van Rusland kiezen, onder meer vanwege mogelijke afspraken over de aankoop van Russische diesel. Het is onzeker of hij zich na de verkiezingen opnieuw van het conflict zal afkeren.

Ook president Vladimir Poetin speelt volgens de analyse een belangrijke rol. Hij zou Trump willen verleiden met voorstellen die de Amerikaanse president als successen kan presenteren, zoals een mogelijke vrijlating van de Amerikaanse gevangene Stephen Hubbard. Zo probeert Poetin volgens Trio invloed uit te oefenen op Trump, terwijl Oekraïne daar weinig voor terugkrijgt.