De verrassende soortenrijkdom van een stadsmoeras dat per ongeluk ontstond

In dit artikel:

Bij het moeras van Wiels, vlak bij het Brusselse Zuidstation, heeft zich op een voormalig industrieel en brouwerijterrein onverwacht een rijk natuurgebied ontwikkeld. Landschapsarchitect Björn Bracke, die er zijn doctoraat aan de KU Leuven over verdedigde, gebruikt deze plek als voorbeeld van de “meersoortige stad”: een stad die niet alleen voor mensen, maar ook voor planten en dieren leefbaar is. Hij pleit ervoor om natuur niet langer enkel te zien als iets waar mensen voordeel uit halen, maar als een volwaardige aanwezigheid in de stad.

Bracke onderzocht verschillende stedelijke locaties met gesprekken, schetsen en ecologische collages, en werkte voor het moeras van Wiels toekomstscenario’s uit waarin natuur, recreatie en menselijk gebruik samengaan. Hij denkt daarbij aan een ecopassage, natuureducatie en zelfs een plek voor huwelijken en uitvaarten. Volgens hem kunnen landschapsarchitecten helpen om zulke gedeelde stadsruimtes te ontwerpen en zichtbaar te maken.

Het moeras zelf is het gevolg van een mislukte bouwproject: bij de aanleg van een ondergrondse parkeergarage werd een watervoerende laag aangesneden, waarna water de bouwput vulde. Door de financiële crisis viel het project stil. Inmiddels is het gebied uitgegroeid tot een biodiverse plek met onder meer rietgorzen, dodaars, roerdompen, libellen, kikkers en salamanders. Hoewel er al culturele functies in oude brouwerijgebouwen kwamen en omwonenden mee het gebied vormgaven, blijft de officiële herbestemming achter. Bracke ziet juist in zulke ruige, onvoltooide plekken een belangrijke toekomst voor de stad.