De val van Jelle Postma

In dit artikel:

Jelle Postma gold tot eind september 2026 als veelgevraagd deskundige bij Nederlandse media. Als voormalig medewerker van de AIVD en oprichter van de stichting Justice for Prosperity (JfP) gaf hij duiding bij onder meer aanslagen op het spoor, de opkomst van de AfD, verzet tegen asielzoekerscentra en maatschappelijke onrust rond migratie, klimaat en gender. Hij stelde daarbij vaak dat achter zulke ontwikkelingen internationale extreemrechtse netwerken schuilgingen.

Zijn positie kwam onder druk te staan na een artikel van EW Magazine van 23 september 2026. Daarin beschreven Nard Lodewijk en Josephine Ummels dat JfP deel uitmaakt van een groep recent opgerichte ‘democratiestichtingen’, die financieel worden gesteund door miljonairs Menno Witteveen en Maarten Koopman. Volgens het artikel proberen deze organisaties via onder anderen politici van D66 en de VVD invloed uit te oefenen op het Nederlandse beleid.

JfP publiceert jaarlijks tientallen rapporten waarin verbanden worden gelegd tussen rechtse partijen, activisten, buitenlandse machten en maatschappelijke protesten. Zo beweerde Postma naar aanleiding van rellen rond een azc in Loosdrecht dat een internationaal fascistisch netwerk, met onder meer de militie Identitair Verzet, achter de onrust zat. Ook Forum voor Democratie, Tommy Robinson en Eva Vlaardingerbroek zouden daarmee verbonden zijn. Volgens de aangehaalde kritiek leveren de rapporten hiervoor echter geen overtuigend bewijs: ze verwijzen vooral naar gedeelde logo’s, uitlatingen op sociale media en bezoeken aan demonstranten.

Nikki Sterkenburg, hoogleraar onderzoeksjournalistiek en voormalig medewerker van de NCTV, noemt de kwaliteit van het onderzoek ondermaats. Volgens haar trekken de rapporten vergaande conclusies uit associaties en worden ze door media te vaak als betrouwbare bron gebruikt zonder de onderliggende gegevens kritisch te controleren.

De geloofwaardigheid van Postma zou mede zijn gebaseerd op zijn verleden bij de inlichtingendiensten. Een anonieme voormalige AIVD-medewerker verklaarde echter tegenover EW dat Postma bij de dienst nooit werkte aan de onderwerpen waarover hij nu rapporteert. Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken laat daarom onderzoeken of de JfP-rapporten geschikt zijn als basis voor overheidsbeleid.

Postma kreeg eerder ruime aandacht van onder meer NRC, De Groene en het NPO-programma Pointer. In die producties waarschuwde hij voor een brede ‘onheilige alliantie’ van extreemrechtse groepen, rechtse politieke partijen, conservatieve christenen, Russische oligarchen, influencers, Big Tech en Big Oil. In een JfP-rapport werden zelfs D66- en VVD-sponsoren, de ChristenUnie en LTO Nederland als mogelijke bedreigingen genoemd. Ook daar bleef volgens de tekst onduidelijk waarop de beschuldigingen precies waren gebaseerd. Een van de rapporten werd gefinancierd door SIDN.

De auteur stelt bovendien dat Postma niet alleen misstanden wil blootleggen, maar actief vroegtijdig wil ingrijpen. Postma waarschuwde dat desinformatie zich diep in het publieke bewustzijn kan nestelen en pleitte ervoor netwerken en taalgebruik al te signaleren voordat sprake is van een overtreding of formele melding. Volgens hem zijn de bestaande wetten, rechters en andere instituties onvoldoende toegerust om schadelijke invloed op netwerken tijdig te herkennen.

In een uitzending van het programma Renze zei Postma dat veiligheid, vrijheid en financiële stabiliteit belangrijker zijn dan de precieze keuze tussen democratie en rechtsstaat. Ook sprak hij de hoop uit dat een charismatische politieke leider een verbindend toekomstbeeld kan bieden. De auteur ziet daarin een aanwijzing dat Postma’s visie verder gaat dan onafhankelijke analyse en waarschuwt dat zijn eerdere mediaoptredens daarom kritischer moeten worden beoordeeld.