De Tweede Kamer werd overrompeld door de coronapandemie. Al het andere, vertelt oud-Kamervoorzitter Arib, kwam stil te liggen

In dit artikel:

Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib zei tijdens het parlementaire coronaverhoor dat de Tweede Kamer in het najaar van 2020 niet terugkeek op het eerste halfjaar coronabeleid en de manier waarop het kabinet Rutte‑III werd gecontroleerd. Volgens haar was die periode te ingrijpend en waren Kamerleden vooral met persoonlijke en praktische zaken bezig; vlak daarna volgde meteen een nieuwe coronagolf.

De Kamerorganisatie bleek in maart 2020 compleet overrompeld: er bestond geen crisisplan voor een infectieziekte, alleen voor fysieke bedreigingen. In de eerste weken wilden veel Kamerleden uit angst voor besmetting niet komen, waardoor vergaderen en stemmen onmogelijk werden. Arib voelde druk om wél bijeen te blijven — ook als signaal naar de samenleving — maar volgens haar wilden vooral de coalitiefracties aanvankelijk niet vergaderen.

Op een videocall op 15 maart 2020 werd besloten voortaan één keer per week fysiek te vergaderen en uitsluitend over corona; overige wetsbehandelingen werden tijdelijk stilgelegd. Presidiumlid Henk Nijboer pleitte er wel voor andere onderwerpen te blijven behandelen. Arib liet oud-premier Rutte inventariseren welke spoedwetten onmisbaar waren, zodat die direct konden worden opgepakt bij versoepeling.

Digitale vergaderingen werden door Arib afgewogen als ongrondwettelijk: de Grondwet vereist openbare debatten en een quorum van 75 leden plus één, iets wat volgens haar niet via Teams of Zoom gegarandeerd kon worden. Ze weigerde buiten de Kamer om advies bij de Raad van State aan te vragen. Uiteindelijk vergaderde de Kamer wekelijks fysiek met minimaal 76 aanwezigen over corona; de enquêtecommissie beoordeelt dit in het eindrapport dat in januari 2027 verschijnt.

De zaak illustreert de spanningen tussen volksgezondheid, voorbeeldfunctie van politici en de continuïteit van democratische controle tijdens een acute crisis.