De 'tweede Chinese schok' noopt Europa tot trumpiaans beleid
In dit artikel:
Europa wordt geconfronteerd met een nieuwe ‘China‑schok’: een snelle uitbreiding van Chinese exportcapaciteit die sinds 2025 duidelijk marktaandeel opslokt, vooral in Duitsland, het industriële hart van het continent. Het artikel (2 juni 2026) plaatst deze ontwikkeling naast de eerdere China‑impact na het WTO‑lidmaatschap van China, die vooral Amerikaanse fabriekseconomieën trof. Ditmaal echter gaat het om veel geavanceerdere sectoren: elektrische auto’s, batterijen, hoogspanningskabels, zonne‑ en windcomponenten, robotica en andere sleuteltechnologieën voor de energietransitie. China heeft zijn productie gericht versterkt en exporteert nu tientallen malen meer auto’s dan tien jaar geleden; het handelsoverschot van China is ruim boven één biljoen dollar uitgegroeid.
Wie pleit voor welk antwoord: de economen Sander Tordoir en Brad Setser waarschuwen in hun rapport China Shock 2.0 dat alleen een combinatie van invoerheffingen en andere defensieve handelsinstrumenten de Europese industrie kan beschermen. De Europese Commissie zette in maart 2026 met de Industrial Accelerator Act een eerste kader neer om binnenlandse productie te stimuleren: subsidievoorwaarden dwingen assemblage in Europa af, vereisen een hoog aandeel Europese componenten (rond 70%) en dat de helft van kritische onderdelen uit Europa komt; bedrijfsvoertuigen krijgen fiscale prikkels en er komt een limiet op Chinese onderdelen.
Waarom dit nodig is: deels is de crisis zelf veroorzaakt door veranderingen binnen Europa — jaren van bezuinigingen en korte‑termijnbeleid deden het concurrentievermogen van de continentale toeleveringsketens slinken. Europa verloor hiermee eerdere voorsprongen in bijvoorbeeld zonnepanelen en windturbines; Duitse autofabrikanten bleven te lang vasthouden aan verbrandingsmotoren en zijn nu kwetsbaar. Tegelijk vergroten Amerikaanse protectionistische maatregelen en het wereldwijde tempo van de energietransitie de Europese afzetmarkt waarop China inzet.
De voorgestelde koers bevat twee schakels: niet alleen importbeperkingen om oneerlijke concurrentie tegen te gaan, maar vooral krachtige stimulering van Europese productiecapaciteit. De auteurs en de schrijver van het artikel roepen op tot een industriebeleid met een lange horizon (10–20 jaar), ondersteund door nationale en Europese middelen, om investeringszekerheid te bieden en strategische ketens terug te bouwen. Zonder zo’n duurzame, door de overheid gesteunde opbouw van staatscapaciteit zal Europa volgens hen moeilijk zijn concurrentiepositie kunnen herstellen.