De trotse opa uit Skopje. Van metaalwerker tot grondlegger Makedonia in Winschoten
In dit artikel:
Balkan-restaurant Makedonia in Winschoten bestaat veertig jaar en is uitgegroeid van een bescheiden eetgelegenheid tot een familiebedrijf met meerdere vestigingen en ongeveer tachtig medewerkers. Oprichter is Bajram Mamutovski, een Macedonische gastarbeider die op 22‑jarige leeftijd vanuit Skopje naar Nederland vertrok, aanvankelijk in de metaalindustrie in Emmen werkte en via bijbanen in een Joegoslavisch restaurant de horeca ontdekte. In november 1986 opende hij in de Engelstilstraat het restaurant in het pand van het voormalige Joodse restaurant Mazzeltov — de basis voor wat nu Makedonia heet.
Gastvrijheid en sfeer staan centraal: de deurbel (koebel) kondigt iedere gast aan en de familie hecht veel waarde aan een warme ontvangst. De inrichting toont nog steeds Macedonische accenten en familietradities — opa Bajram en zijn vrouw zijn nog altijd betrokken bij schoonmaak en tafelkleden, ondanks dat Bajram sinds zijn 55ste niet meer dagelijks in de zaak werkt. Een zichtbare blijk van erkenning hangt naast de deur: een bedankbrief van het koningshuis, nadat mede-eigenaar Ali ooit het koningspaar uitnodigde om te komen eten.
De opbouw van het bedrijf ging niet zonder tegenslag. Bij de start bleken leidingen doorgesneden door de vorige eigenaar, en de familie moest noodgedwongen het spaargeld van zoon Ali gebruiken om de deuren open te houden. Ook zorgde een verplichte militaire dienstplicht in Macedonië tijdelijk voor problemen toen Ali tijdens een bezoek door de politie werd opgepakt. Desondanks groeide Makedonia door van veertig naar uiteindelijk rond de 110 zitplaatsen.
In de loop der jaren professionaliseerde de familie zonder formele horeca-opleidingen; alle knowhow is in de praktijk opgebouwd en doorgegeven binnen het gezin. Huidige leiding is in handen van de tweede en derde generatie: Ali, Robert, Orlando en Armando (34). Armando begon als afwasser en werkte zich omhoog naar een leidinggevende rol. Personeel is doorgaans trouw: een kok werkt er al een kwart eeuw.
Ondernemendheid leidde tot uitbreiding: naast het oorspronkelijke restaurant heeft de familie een vestiging in Stadskanaal en een naastgelegen steakhouse in Winschoten, toepasselijk Desperado genoemd omdat het pand lange tijd leegstond voordat ze het kochten. De menukaart is breder geworden dan puur Balkan-gerechten; Spaanse, Italiaanse en zelfs Japanse invloeden verschijnen regelmatig zodat gasten verrast blijven.
Makedonia is een van de weinige nog resterende Balkan-restaurants in Nederland — naar schatting nog zo’n zeven — en staat symbool voor het succesverhaal van een gastarbeiderfamilie die door hard werken en behoud van traditie een duurzaam horecabedrijf heeft opgebouwd.