De teloorgang van de moraal: Amsterdam massaal ontkerkelijkt, overgrote meerderheid is compleet ongelovig
In dit artikel:
Nieuw onderzoek van de gemeente Amsterdam over 2024, aangevuld met landelijke cijfers van het CBS, laat zien dat religie in Nederland sterk aan invloed heeft ingeboet — en dat dit in de hoofdstad extra scherp zichtbaar is. Nationaal noemt nog ongeveer 42 procent zich gelovig; in Amsterdam ligt dat aandeel veel lager, rond 27 procent.
In de stad is de islam momenteel de grootste religieuze groep binnen die krimpende minderheid: ongeveer één op de elf Amsterdammers (ongeveer 9%) geeft dat als levensbeschouwing op, een groter aandeel dan protestantisme en katholicisme samen. Die islamitische vertegenwoordiging is echter ook gedaald, van circa 16 procent in 2016 naar circa 9 procent nu; de krant wijst onder meer op gentrificatie in wijken als West en Oost als verklaring, waarbij oorspronkelijke bewoners door kapitaalkrachtigere, vaak niet-religieuze nieuwkomers worden verdrongen. Katholieken vormen nog zo’n 5 procent van de Amsterdammers, protestanten circa 4 procent; andere geloofsgemeenschappen (onder meer jodendom, hindoeïsme, boeddhisme) en kleinere christelijke stromingen blijven rond de 1 procent per groep. Tegelijk groeit de categorie ‘andere’ levensbeschouwingen — humanistische en New Age-achtige opvattingen — het snelst.
Praktijkverschijnselen onder de groep die zich wél gelovig noemt, zijn beperkt: ongeveer de helft bezoekt wel eens een gebedshuis en rond een kwart doet dat wekelijks. De cijfers laten ook een duidelijke generatiekloof zien: bij Amsterdammers van 55 jaar en ouder is ongeveer 31 procent religieus, terwijl dat onder 18–29-jarigen is gedaald tot circa 24 procent.
De oorspronkelijke tekst gebruikt deze gegevens om een sterk normatieve conclusie te trekken: secularisatie zou geleid hebben tot een morele en spirituele leegte die maatschappelijke achteruitgang verklaart, en stelt dat herstel van religieuze identiteit noodzakelijk is. Die opinievorming gaat gepaard met oproepen en politieke framing (inclusief een bericht over vermeende censuur door internetplatforms), wat aangeeft dat het stuk niet alleen onderzoeksresultaten rapporteert maar ook een activistische agenda voert.
Context: de beschreven daling sluit aan bij bredere, langdurige secularisatietrends in veel West-Europese steden, waarin identificatie met georganiseerde godsdiensten vermindert terwijl individuele spiritualiteit of niet-religieuze levensbeschouwing toeneemt. Demografische verandering (verhuizingen, vergrijzing, migratie) en veranderende opvattingen over religie en maatschappelijke rol van kerken spelen daarbij een rol.