De strijdende partijen in Israël en omstreken lijken de zwaarte juist te zoeken, want zolang ze strijden, bestaan ze nog
In dit artikel:
Al meer dan vierentwintig jaar verslaat de auteur het conflict in Israël, op de Westoever en in Gaza en concludeert dat beide volkeren voortdurend vastzitten in vaste denkbeelden en herinneringen; vrede verschijnt telkens slechts als kort intermezzo. Tijdens luchtalarmen verandert het verkeer in een bezeten race om schuilplaatsen — een dagelijkse realiteit langs Kvish 6 en elders — terwijl bewoners gewend raken aan waarschuwingsapps en het afwegen van werk tegen veiligheid. De auteur beschrijft hoe de littekens van eerdere en recente oorlogen het landschap en de verbeelding beheersen: geplunderde flatgebouwen, inslagkraters, wrakken langs de wegen en overlappende rouwverhalen (van de Holocaust en de Nakba tot de slachtoffers van 7 oktober 2023 en de massale Gazaanse verliezen).
De journalist observeert dat er geen coherente vredesstrategie is. Israël geeft momenteel enorme bedragen uit aan oorlogvoering — en toch ontbreekt een plan voor wederopbouw van Gaza, voor veiligheidsarrangementen met Libanon of Iran, of voor normale betrekkingen in de regio. De doden blijven zowel concreet in het geheugen (parken en foto’s als monumenten) als abstract in nieuwsstatistieken; volgens genoemde cijfers vielen op 7 oktober 2023 zo’n 1.200 Israëliërs en tussen de 70.000 en 100.000 Gazanen — aantallen die de morele en juridische grenzen van handelen in vraag stellen.
Op de Westoever ziet de auteur het effect van langdurige bezetting: voortdurende uitbreiding van Israëlische nederzettingen in strijd met internationaal recht, restricties op Palestijnse bouw en toegenomen geweld door settlers. De huidige regering zou dat geweld bagatelliseren en beschermt volgens de correspondent vaak de settlers, waardoor Palestijnen bang zijn om vrij te bewegen. Tegelijk toont het stuk de dubbele verantwoordelijkheid voor escalatie: Hamas regeerde in Gaza met repressie en is verantwoordelijk voor de gruwelijkheden van 7 oktober en de gijzeling van 251 mensen; de daaropvolgende Israëlische militaire reacties veroorzaakten echter massale verwoesting en ontheemding (de VN schat circa 1,8 miljoen ontheemden) en roepen vragen op over disproportionaliteit en het humanitair recht.
Binnen Israël verergert politieke polarisatie de crisis. De coalitie onder leiding van Netanyahu geeft prioriteit aan veiligheid en schakelt rechten en fondsen om naar ultraorthodoxe bondgenoten, wat leidt tot verzet en ingrijpende bezuinigingen op onderwijs en zorg. Controversiële voorstellen, zoals het verankeren van vrijstelling van dienstplicht voor ultraorthodoxe mannen, en de toelating van de doodstraf voor Palestijnse daders door het parlement, versterken maatschappelijke verdeeldheid. Publieke steun voor militaire acties blijft groot maar fluctueert; demonstraties en politieoptredens tonen de spanningen. Tegelijkertijd stuwen existentiële angsten veel Israëliërs richting politieke verharding: de overtuiging dat zwakte leidt tot grotere bedreiging is wijdverbreid en voedt steun aan rechts-nationalistische politici.
Economische en strategische belangen spelen ook mee: defensiebedrijven zoals Elbit Systems floreren door verhoogde vraag en export naar het buitenland; de auteur wijst op Nederlandse wapeninkopen en grote orderwaarden, wat het conflict ook internationaal verbonden maakt. De effecten van de oorlog manifesteren zich verder in migratiepatronen: sinds 7 oktober 2023 verlieten naar schatting 230.000 Israëliërs het land, vooral jonge, seculiere gezinnen. Tegelijkertijd arriveerden duizenden nieuwe olim (ongeveer 55.000 sinds dezelfde datum), wat mogelijk op termijn demografische en economische verschuivingen veroorzaakt — orthodoxe bevolkingsgroepen hebben gemiddeld grotere gezinnen en andere economische parameters, wat volgens deskundigen de belastingbasis en arbeidsproductiviteit kan belasten.
De auteur deelt persoonlijke ervaringen — van gevangen zitten in schuilkelders tot het dichtbij meemaken van inslagen en het gearresteerd worden door zowel Israëlische als Palestijnse autoriteiten — om te illustreren hoe geweld intiem en alomtegenwoordig kan zijn. Hij benadrukt hoe nuance in het publieke debat verdwijnt: wie probeert te analyseren wordt vaak van beide kanten geïnterpreteerd als vijandig. Narratieven worden zwart-wit gemaakt en daarmee wordt het collectieve vermogen om het lijden van de ander te erkennen, ernstig belemmerd.
Praktische gevolgen voor het dagelijks leven zijn zichtbaar: Ben Gurion Airport functioneert op minimale capaciteit, vluchten worden beperkt, veel reizigers en gestrande buitenlanders gebruiken alternatieve grensovergangen via Egypte of Jordanië. De luchtalarmen en beveiligingsmaatregelen domineren publieke ruimtes en veranderen zelfs commerciële hubs in semi‑militaire zones.
De kernboodschap is dat conflict-identiteit het bestaan van beide volkeren vormgeeft; herinnering aan onrecht en existentiële angst geven betekenis aan voortgezet verzet. Zolang die zwaarte centraal staat, blijft vrede een luwte tussen oorlogen in plaats van een duurzaam kader voor leven en wederopbouw. De correspondent pleit — zonder partijdigheid — voor erkenning van die complexiteit en voor het doorbreken van simplistische narratieven, want alleen begrip van de schaduwzijde van herinnering, macht en misbruik kan ruimte scheppen voor een andere toekomst.