De stikstofplannen van het kabinet zijn gelekt, dit is wat erin staat. 'Kabinet houdt gedwongen krimp achter de hand'

In dit artikel:

Het kabinet bereidt een stevig nieuw stikstofpakket voor dat vrijdag in Den Haag wordt gepresenteerd. Volgens vertrouwelijke stukken en ingewijden kiest landbouwminister Jaimi van Essen daarbij voor een tweesporenaanpak: enerzijds streng ingrijpen in stikstofgevoelige natuurgebieden, anderzijds regels versoepelen die boeren nu klemzetten. In ongeveer honderd Natura2000-gebieden komen bufferzones van 500 tot 1000 meter, met voor de zwaarst belaste Veluwe een aparte aanpak.

Tegelijk wil Van Essen via een spoedwet de omstreden kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet halen. Die norm bepaalt hoeveel stikstof een natuurgebied maximaal kan verdragen en zorgt nu vaak voor juridische blokkades bij vergunningen voor bijvoorbeeld landbouw en bouw. In plaats daarvan legt de nieuwe wet concrete emissiedoelen vast voor 2035: een forse daling van ammoniak in de landbouw, en ook minder uitstoot van industrie en verkeer. De focus verschuift daarmee van berekende neerslag naar daadwerkelijke uitstoot en de feitelijke staat van de natuur.

Een hogere stikstofgrens voor kleine emissies wordt voorlopig niet doorgevoerd; die versoepeling zou pas vanaf 2028 mogelijk zijn. Ook blijft een mogelijke krimp van de veestapel als noodmaatregel boven de markt hangen. Als de sector de wettelijke plafonds niet haalt, kan het kabinet volgens de plannen ingrijpen via kortingen op dier- of fosfaatrechten. Boerenorganisaties hopen juist dat de nieuwe koers meer ruimte geeft om zelf uitstoot te reduceren, terwijl het kabinet probeert een juridisch houdbare oplossing te bouwen die standhoudt bij de rechter.