De staat van Duitsland waarschuwt Europa, maar Europa luistert niet

In dit artikel:

De auteur gebruikt het verhaal van bultrug Timmy als metafoor voor Duitsland: een land dat volgens hem niet meer in staat is problemen doortastend op te lossen. Timmy strandde herhaaldelijk aan de Duitse kust. Hoewel dierenbeschermers euthanasie overwogen, startten particulieren met toestemming van de autoriteiten een reddingsactie. De vrijlating verliep chaotisch, de tracker viel uit en twee weken later werd voor de Deense kust een dode bultrug gevonden. Zelfs de identiteit van het dier wordt volgens BILD betwist. De onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid staat in het artikel symbool voor het bestuurlijke onvermogen van Duitsland.

De grootste problemen zouden zichtbaar zijn onder bondskanselier Friedrich Merz, die ruim een jaar geleden aantrad met een coalitie van CDU/CSU en SPD. Hij beloofde hervormingen op het gebied van economie, defensie, de verzorgingsstaat en migratie, maar volgens de auteur is er weinig van terechtgekomen. In mei was 76 procent van de bevolking ontevreden over de regering en gold Merz als de minst populaire bondskanselier ooit. Zijn beloofde economische verbeteringen vanaf de zomer van 2025 kwamen niet, evenmin als de aangekondigde ‘herfst van de hervormingen’. Een pakket maatregelen werd pas in juni gepresenteerd, terwijl meningsverschillen binnen de coalitie ingrijpende veranderingen blokkeren.

Economisch verkeert Duitsland volgens de auteur in een langdurige crisis. De economie kromp in 2023 en 2024 en groeide in 2025 slechts met 0,2 procent. Vooral de industrie lijdt: die kromp in 2025 met 1,3 procent, produceert 14 procent minder dan in 2018 en verliest gemiddeld meer dan 2.500 banen per week. Hoge energieprijzen, die volgens het artikel ongeveer drie keer hoger liggen dan in de Verenigde Staten en China, en concurrentie uit China zetten de industrie verder onder druk. Daarnaast wijst de auteur op zelf veroorzaakte achterstanden, zoals het veelvuldige gebruik van faxen en de late omschakeling van Duitse autofabrikanten naar elektrische voertuigen. In de auto-industrie verdwenen in één jaar 51.500 banen; bij Volkswagen staan volgens het artikel 100.000 banen op het spel.

Tegelijkertijd groeien de overheids- en sociale uitgaven. Inclusief zorgkosten liepen die vorig jaar op tot 1.431 miljard euro, 32 procent van het bruto binnenlands product. Het IMF verwacht dat de overheidsuitgaven in 2026 51,3 procent van het bbp zullen bedragen. De auteur noemt de verzorgingsstaat daarom onhoudbaar, mede omdat Duitsland de oudste beroepsbevolking van de Europese Unie heeft. Jongeren trekken volgens hem weg: vorig jaar verlieten 295.000 Duitsers het land, onder wie relatief veel hoogopgeleiden en mensen jonger dan veertig jaar. Daardoor zou de groep die de staat financiert kleiner worden, terwijl de lasten blijven stijgen.

Ook het migratiebeleid blijft volgens de auteur ver achter bij Merz’ harde verkiezingsretoriek. Zijn aangekondigde terugkeeroffensief kwam nauwelijks van de grond. Hoewel minder mensen illegaal binnenkwamen, werden in een halfjaar slechts 9.663 personen uitgezet. Eind juni moesten 258.845 mensen het land verlaten, maar bijna 200.000 van hen hadden een tijdelijke verblijfsstatus die uitzetting verhinderde. Volgens BILD waren er in oktober 2025 bovendien ruim 934.000 afgewezen asielzoekers en andere buitenlanders in Duitsland. De auteur stelt dat de overheid onvoldoende zicht heeft op wie binnenkomt, wie blijft en wie had moeten vertrekken. Hij koppelt dat aan veiligheidsproblemen en benadrukt de oververtegenwoordiging van buitenlanders in criminaliteits- en gevangenisstatistieken, waarbij hij onder meer Syriërs noemt.

Het uitblijven van resultaten voedt volgens de auteur de steun voor de rechts-populistische AfD. In recente peilingen staan CDU/CSU en SPD samen op 33 procent, tegenover 28 procent voor de AfD. Merz zelf heeft volgens YouGov slechts 15 procent positieve beoordelingen, terwijl 79 procent negatief over hem denkt. Een recente kabinetswisseling versterkte het beeld van bestuurlijke chaos: ministers zouden hun ontslag via de media hebben vernomen en voor een opvolger was aanvankelijk geen kandidaat beschikbaar. Binnen de CDU zou daardoor openlijk worden getwijfeld aan Merz’ politieke toekomst. In Oost-Duitse deelstaten staat de AfD volgens peilingen nog hoger.

De zogenoemde ‘Brandmauer’, het CDU-beleid om niet met de AfD samen te werken, komt daardoor steeds meer onder druk te staan. De auteur verwerpt waarschuwingen voor de AfD en voorstellen voor een partijverbod niet volledig als debat, maar stelt dat uitsluiting de partij juist heeft versterkt. Volgens hem ligt het diepere democratische gevaar bij middenpartijen die verkiezingsbeloften niet nakomen en langdurige zorgen over migratie negeren. Hij betoogt dat Duitsers al decennialang minder asielmigratie wensen en niet plotseling zijn geradicaliseerd; juist het falen van de gevestigde politiek zou kiezers richting radicaal rechts hebben geduwd. Duitsland moet daarom volgens de auteur voor heel Europa als waarschuwing dienen.