De Staat houdt al zeven jaar bij waar jouw auto rijdt, en kan de rechter niet eens uitleggen waarom dat nodig is

In dit artikel:

Sinds 2019 registreren minstens 1.176 camera’s op Nederlandse snelwegen kentekens, locaties en tijdstippen van miljoenen automobilisten. De gegevens worden vier weken opgeslagen, ook wanneer bestuurders geen verdachte zijn. Privacy First procedeert hier sinds 2021 tegen.

Het gerechtshof Den Haag oordeelde dinsdag in een tussenuitspraak dat de Staat onvoldoende heeft onderbouwd waarom deze grootschalige opslag nodig is. Het hof twijfelt daarmee aan de rechtmatigheid van het systeem, dat is gebaseerd op artikel 126jj van het Wetboek van Strafvordering. De definitieve uitspraak wordt volgens het ANP op 13 oktober verwacht.

Volgens het hof ontbreken momenteel belangrijke waarborgen. Er moet onafhankelijk toezicht komen op de plaatsing van de camera’s en de politie zou opgeslagen gegevens alleen mogen gebruiken na voorafgaande toestemming van een rechter. Daarnaast moet de Staat aantonen hoe vaak de registraties daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het oplossen van misdrijven en waarom de bewaartermijn precies vier weken moet bedragen.

De uitspraak raakt de verantwoordelijkheid van het ministerie van Justitie en Veiligheid, waaronder minister David van Weel. Volgens het artikel heeft Van Weel besloten de opslag van kentekengegevens van onverdachte automobilisten voorlopig stop te zetten, totdat de noodzaak met cijfers is aangetoond. Het gebruik van opgeslagen gegevens zou alleen nog na rechterlijke toestemming mogen plaatsvinden. Ook krijgt de Tweede Kamer een openbare lijst van de cameralocaties.

De zaak draait daarmee om de vraag of de overheid zonder concrete verdenking de verkeersbewegingen van grote groepen burgers mag bewaren en doorzoeken. Het hof verlangt dat de Staat de noodzaak en effectiviteit van het systeem aantoonbaar maakt, in plaats van die achteraf slechts te veronderstellen.