De selectieve verontwaardiging van partijhopper Joost Eerdmans

In dit artikel:

Tijdens de derde termijn van het debat over het Pakket Belastingplan 2027 botsten D66-leider Rob Jetten? Nee, in het artikel gaat het om D66-Kamerlid Jan Paternotte en JA21-leider Joost Eerdmans. Paternotte noemde PVV-leider Geert Wilders een ‘intrigant’, omdat die volgens hem spanningen aanwakkert. Eerdmans kaatste de beschuldiging terug en stelde dat juist Paternotte die kwalificatie verdient.

De auteur vindt die reactie opmerkelijk. Volgens hem heeft Wilders in eerdere kabinetten grote invloed uitgeoefend zonder zelf bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen. Tijdens kabinet-Rutte I trok Wilders zijn gedoogsteun in na eisen over onder meer bezuinigingen, kabinetsleden en immigratie, wat bijdroeg aan de Catshuiscrisis. Ook onder kabinet-Schoof zou hij volgens de auteur herhaaldelijk hebben gedreigd de coalitie te laten vallen en uiteindelijk zijn steun hebben ingetrokken toen zijn tienpuntenplan niet volledig werd overgenomen. Daardoor kwamen nieuwe verkiezingen en trad later kabinet-Jetten aan.

Paternotte en CDA-leider Henri Bontenbal zouden zich volgens de auteur juist aan de gemaakte coalitieafspraken hebben gehouden. Zij zochten steun in de Tweede Kamer en informeerden coalitiepartners vooraf over gesprekken met PRO en Volt. Eerdmans verwijt het kabinet dat het vooral steun op links zoekt en een uitgestoken hand van rechts negeert. De auteur bestrijdt dat: JA21, SGP en BBB zouden vooraf een gezamenlijk blok hebben gevormd en harde eisen hebben gesteld op onder meer immigratie, medische ethiek en stikstof. Omdat zij zonder concessies geen akkoord over het belastingplan wilden, was onderhandelen met andere partijen volgens hem logisch. Bovendien zou er eerder al op immigratiethema’s met JA21 zijn samengewerkt.

Eerdmans noemde een belastingamendement van PRO en Volt een ‘bom onder het coalitieakkoord’. Volgens de auteur is dat onjuist: het voorstel zou juist zorgen dat werken meer loont en fiscale constructies worden aangepakt, in lijn met het akkoord. Ook vindt hij het argument van de VVD over voorspelbaar beleid weinig overtuigend, omdat het kabinet kort daarvoor zelf belastingwijzigingen aankondigde.

Tot slot verwijt de auteur Eerdmans selectief geheugen. Hij wijst op een eerdere poging van VVD-minister Eelco Heinen om buiten de officiële gesprekken om tot een begrotingsakkoord met JA21, BBB en SGP te komen. Volgens de auteur is het verschil dat D66 en CDA zich nu wel aan de coalitieregels hielden. Het stuk eindigt met een scherpe oproep aan Eerdmans om eerst zijn eigen politieke handelen onder de loep te nemen.